«ΑΓΡΙΑ ΑΓΟΡΙΑ ΙΙ» σε Σκηνοθεσία Σάκη Παπακωνσταντίνου, Δραματουργική
επεξεργασία Λουίζας Αρκουμενέα, στο Θέατρο του Ν. Κόσμου
Ο Ντανταϊσμός ή Νταντά (Dada) ήταν ένα καλλιτεχνικό κίνημα αισθητικής
αναρχίας που αναπτύχθηκε μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο. Μεταξύ άλλων, το
κίνημα ήταν και μια διαμαρτυρία ενάντια στη βαρβαρότητα του πολέμου και
αυτού που οι Ντανταϊστές πίστευαν ότι ήταν μια καταπιεστική διανοητική
αγκύλωση, τόσο στην τέχνη όσο και στην καθημερινότητα. Ο Ντανταϊσμός
χαρακτηρίζεται από εσκεμμένο παραλογισμό και απόρριψη των κυρίαρχων
ιδανικών της τέχνης. Επηρέασε μεταγενέστερα κινήματα, κυρίως τον
σουρεαλισμό, που ουσιαστικά ήταν η μετεξέλιξή του.
Η ουδέτερη – την περίοδο του Α’ Παγκοσμίου πολέμου – Ελβετία, φαίνεται πως
προσέφερε το κατάλληλο υπόβαθρο για την κυοφορία του Ντανταϊστικού
πνεύματος. Το ελβετικό Νταντά ξεκίνησε στη Ζυρίχη και ειδικότερα
καλλιεργήθηκε στο ιστορικό Καμπαρέ Βολταίρ (Cabaret Voltaire) στις αρχές
του 1916.
Αυτά μας λένε οι εγκυκλοπαίδειες κι αν κάποιος εμφορείται από αυτό το
αισθητικό ή αντι-αισθητικό ρεύμα και αναφέρεται στις πρακτικές του σε μια
σημερινή θεατρική παράσταση, δεν μπορεί να αρκείται μόνο στο να βασίζεται
σε κείμενα που «φέρουν» τέτοια στοιχεία ή μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε
«αντισυμβατικές» προβολές. Κυρίως δε η «αναρχική φόρμα» των ντανταϊστικών
εικαστικών ή θεατρικών παρεμβάσεων, δεν μπορεί να αποτελεί άλλοθι για απλώς
χαριτωμένα ερασιτεχνικά σκετς.
Ετσι η βαρύγδουπη διατύπωση του προγράμματος ότι «παρανοϊκοί showmen σε μια
διεστραμμένη αντίληψη για την έννοια του θεάματος» παρουσιάζουν τα
ανερμάτιστα νούμερά τους ακροβατώντας μεταξύ απειλής και γελοιότητας και
ότι πρόκειται για μια απρόβλεπτη, νταντά compact επιθεώρηση, βασισμένη σε
κείμενα των Μπάροουζ, Αλεν Γκίνσμπεργκ, Χάρολντ Πίντερ, Τομ Στόπαρντ,
Πέντρο Πιέτρι, Μπρετ Ιστον Ελλις κλπ», ενώ προετοίμαζε για ένα θέαμα
τουλάχιστον ενδιαφέρον, επέτεινε τελικά την αίσθηση ενός χαμένου «από χέρι»
στοιχήματος.
Το πράγμα βάρυνε περισσότερο εφόσον είχαμε προετοιμαστεί να
παρακολουθήσουμε μια ομάδα ηθοποιών-ακτιβιστών που χρησιμοποιούν το θέατρο
ως μέσο για να στείλουν τα πολιτικά μηνύματά τους εναντίον των πλουσίων,
των μικροαστών, των σεμνότυφων και των ακροδεξιών.
Αντίθετα παρακολουθήσαμε μια ομάδα νέων ανδρών (Δημήτης Δημητρόπουλος, Αρης
Λάσκος, Ιάσων Παπαματθαίου, Νίκος Σεβαστόπουλος, Νεκτάριος Σμυρνάκης),
καθόλου άγριων, να κάνουν εφηβικές πλάκες, κοροϊδεύοντας την μεγάλη
Πρέσβειρα καλής Θελήσεως (στο βίντεο ο Αγγελος Παπαδημητρίου ως
επιθεωρησιακή άλλη Μαριάννα Βαρδινογιάννη) που εκπροσωπούσε τη διεφθαρμένη
άρχουσα τάξη, ενώ οι ίδιοι πόρρω απείχαν από το να την τρομοκρατούν με την
αλήτικη απλυσιά τους, που παρουσιαζόταν σχεδόν τρυφερή.
Τα μεγάλα λόγια των κειμένων, έμεναν κατ’ αυτόν τον τρόπο μετέωρα χωρίς να
δονούν κανέναν.
Η αισθητική απεικόνιση του χάους απαιτεί περισσότερη δουλειά αλλά κυρίως
έμπνευση.
ΜΟΣΧΟΧΩΡΙΤΟΥ ΟΛΓΑ