ΑΠΟ ΤΗ ΛΑΘΟΣ ΜΕΡΙΑ
Εάν σταθείς στη λάθος μεριά του δρόμου, το ατύχημα τις περισσότερες φορές
θα το πάθεις.
Αυτό συνέβη απ’ ότι φαίνεται και στον επίδοξο (;) συγγραφέα του Ριζοσπάστη
που ανέλαβε λογοτεχνική αδεία, να εκλαϊκεύσει την πολιτική θέση του ΚΚΕ
σχετικά με την ψυχική υπόσταση, την προσωπικότητα και την κοινωνική θέση
εκείνων των μελών των σωμάτων ασφαλείας που τελούν τα ποινικά κολάσιμα
αδικήματα της κατάχρησης εξουσίας, της υπέρβασης των ορίων αμύνης, του
βασανισμού κρατουμένων, της παράβασης όλων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων
συλλήβδην και τέλος που εν ώρα υπηρεσίας, χρησιμοποιώντας το υπηρεσιακό
τους περίστροφο, δολοφονούν. Όχι, αθώους, ή μη, απλώς δολοφονούν.
Αναφέρομαι φυσικά στο «λογοτεχνικό αριστούργημα» που δημοσιεύτηκε στο
Ριζοσπάστη της 28 Δεκεμβρίου 2008 από ανώνυμο – μάλλον λόγω σεμνότητας-
συγγραφέα, με τίτλο «Το λάθος τηλεφώνημα ενός φονιά», στο οποίο ο φονιάς
αστυνομικός του Αλέξη Γρηγορόπουλου, μας καλεί να γνωρίσουμε τον πλούσιο
εσωτερικό του κόσμο, να καταλάβουμε τον πόνο του, να καταγγείλουμε γενικώς
την κοινωνία και τους πλούσιους των ρετιρέ, που αφού του ανέθεσαν να κάνει
τη βρώμικη δουλειά, τώρα, αναπαυμένοι στον καναπέ, τον δείχνουν με το
δάκτυλο. Θύτης και θύμα, αγκαλιασμένα θύματα της κακούργας κοινωνίας.
Αναφέρω όχι τυχαία ότι του ανέθεσε η ηγεσία του ΚΚΕ να «εκλαϊκεύσει»,
εφόσον όσοι χειρίζονται την τέχνη της προπαγάνδας, γνωρίζουν καλά τη δύναμη
της «λογοτεχνίας» στη διαμόρφωση των συνειδήσεων των ανθρώπων. Γιατί η
πολιτική θέση περνάει πολύ καλύτερα στη μάζα, μέσα από τον μανδύα της
«τέχνης», εφόσον κινητοποιεί περισσότερο το θυμικό με στόχο την ταύτιση,
από ό,τι τη λογική επεξεργασία και τη σκέψη που προκαλεί η έκθεση μιας
αυτούσιας πολιτικής θέσης.
Και επειδή όλοι γνωριζόμαστε καλά σ’ αυτήν την μικρή χώρα, δεν διαφεύγει
κανενός ότι τα παραπάνω δεν τα χρησιμοποίησε μόνον η φαιά προπαγάνδα των
φασιστών, αλλά και η στρεβλή εκδοχή του σοβιετικού υπαρκτού σοσιαλισμού.
Το παραπάνω «διήγημα» έγινε –και πολύ σωστά- έως τώρα αντικείμενο κυρίως
πολιτικής κριτικής λόγω του περιεχομένου του. Κανείς δεν το εισέπραξε ως
«λογοτεχνικό κείμενο», εκτός ίσως από τους φανατικούς αναγνώστες του
Ριζοσπάστη (αυτοί όμως το είχαν ήδη αποδεχθεί ως περιεχόμενο), έτσι μάλλον
απέτυχε και στο στόχο του.
Όμως επειδή η απάντηση των εκπροσώπων του ΚΚΕ στην πολιτική κριτική που
δέχθηκε το περιώνυμο ανάγνωσμα, ήταν όλως παραδόξως «λογοτεχνική», ακούσαμε
για παράδειγμα σε πρωινή ειδησιογραφική εκπομπή της ΝΕΤ , από τον εκπρόσωπο
του γραφείου Τύπου του ΚΚΕ το ειρωνικό επιχείρημα «λογοκρισία στη
λογοτεχνία θα κάνουμε;» (ακούτε ποιοι μιλάνε), ας μιλήσουμε για λογοτεχνία.
Το ψυχογράφημα ενός θύτη (φονιά, βασανιστή, παρακρατικό, βιαστή με
διαταραγμένη προσωπικότητα κλπ) ήταν πάντα ένα από τα αγαπημένα θέματα των
συγγραφέων. Και για να μην ανατρέξουμε στον Ντοστογιέφσκι, θα προτείναμε
στην ηγεσία του ΚΚΕ να διαβάσει το «Πολύ βούτυρο στο τομάρι του σκύλου»
του Σκαπαρδώνη, που με εξαιρετικά διεισδυτικό τρόπο μας μεταφέρει στην
ταραγμένη δεκαετία του 1960, λίγο πριν τη δολοφονία του Γρηγόρη Λαμπράκη,
φωτίζοντας τον κοινωνικό εσμό από που προερχόταν το παρακράτος της
Θεσσαλονίκης. Αυτό το παρακράτος που εξέθρεψε το δολοφόνο του Γρ. Λαμπράκη
και τον ψάρεψε από πού αλλού, από το λούμπεν προλεταριάτο της πόλης, που
περίμενε τα ψύχουλα της Ασφάλειας για να επιβιώσει. Παράλληλα φωτίζει τους
πραγματικούς αυτουργούς του εγκλήματος, την άρχουσα τάξη και τα
συγκεκριμένα τμήματα των κρατικών θεσμών (από την Ασφάλεια, το Στρατό, τη
Δικαιοσύνη, τις Μυστικές Υπηρεσίες ντόπιες και ξένες και τους χαμαιρπείς
αστούς πολιτικούς), που προετοίμασαν και εκτέλεσαν το έγκλημα ή το
ανέχθηκαν, ενώ μας μεταφέρει και τις εσωτερικές αντιθέσεις αυτού του
συστήματος.
Αυτή είναι η έντιμη πολιτική λογοτεχνία που επιβεβαιώνει τον εαυτόν της.
Είναι αυτή που βαθαίνει στα σύνθετα κοινωνικά φαινόμενα, ανασύρει το μη
γνωστό, ξεκαθαρίζει το τοπίο και δεν ψαρεύει στα θολά νερά της λούμπεν
λαϊκότητας του φασισμού του μεσοπολέμου.
Και κάτι πολιτικό.
Θα υπενθυμίσω ότι όλο σχεδόν το ποσοστό του ΚΚΓαλλίας, το απορρόφησε το
φασιστικό κόμμα του Λεπέν. Και αναρωτιέμαι: Τόσο κοντόφθαλμοι; Δεν το
καταλαβαίνουν; Γιατί δεν είναι καθόλου σίγουρο αυτό που μάλλον ευελπιστούν,
ότι δηλαδή με τέτοιες λαϊκίστικες θέσεις θα είναι αυτοί που θα κερδίσουν
μέρος των εξαθλιωμένων λαϊκών οικογενειών που τώρα ψηφίζουν ΛΑΟΣ.