«ΒΑΤΡΑΧΟΙ» του Αριστοφάνη στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου, σε Σκηνοθεσία
Μετάφραση και Δραματουργική επεξεργασία Γιάννη Κακλέα
Την έκπληξη εφέτος στο Φεστιβάλ της Επιδαύρου, έκανε ο Γιάννης Κακλέας με
τη σκηνοθεσία του στους «Βατράχους» του Αριστοφάνη. Θα μπορούσαμε δε να
πούμε ότι απέναντι στην σκηνοθετική άποψη του Κ. Κουν που στηριζόταν στα
λαϊκά δρώμενα και τις παραδόσεις ενός αγροτικού κοινοτισμού για να
προσεγγίσει με τους σύγχρονούς του όρους του 1960 τον αρχαίο κωμικό, ο
Γιάννης Κακλέας, έχει ήδη από τη δεκαετία του 1990, διαμορφώσει ένα δικό
του αισθητικό σύμπαν. Εμπνέεται από τον αστικό χώρο και την κρίση της
«πόλης» και χρησιμοποιώντας ως θεατρικό όπλο έναν εκλεκτικισμό μορφών
και ρευμάτων που ξεκινάει από το ποπ του 1990, το κόμικς, τα αμερικάνικα
μιούζικαλ, τις οπτικοκινηματογραφικές αναφορές, την επιστημονική φαντασία
με αναγεννησιακά στοιχεία, όπερα και κομέντια ντελ άρτε, φτιάχνει
κυριολεκτικά ένα σουρεαλιστικό σύγχρονο κόσμο σε κατάρρευση, μαζί με τα
καταναλωτικά προϊόντα που τον σηματοδοτούν.
Αυτή η εικαστική και φορμαλιστική υπερφόρτωση όμως, καταφέρνει ο Κακλέας
όχι μόνο να μην ξενίζει ,αλλά να φτιάχνει μια μελαγχολική ατμόσφαιρα, δίχως
το τρανταχτό γέλιο, παρά μόνο το μειδίαμα της πικρής συνείδησης της πτώσης
της «πόλης», δηλαδή της πτώσης της δημοκρατίας. Ετσι εμμένει στον πυρήνα
του έργου, φέρνοντάς το στο παρόν χωρίς να το επικαιροποιεί, χωρίς να
χρησιμοποιεί εύκολα επιθεωρησιακά εφέ, ενώ ταυτόχρονα μας παρέδωσε τη δική
του εκδοχή του αριστοφανικού έργου ως έργου λαϊκού. Γιατί μην ξεχνάμε ότι
οι «Βάτραχοι» είναι μια εκρηκτική σύνθεση χοντρής λαϊκής φάρσας με προβολή
πολιτικών θέσεων, με τελετουργικά στοιχεία, λυρικές εξάρσεις αλλά και
φιλολογική κριτική της εποχής του. Μια εκρηκτική «παράλογη» σύνθεση. Ο
Διόνυσος αναζητεί στον κάτω κόσμο τον ποιητή που θα σώσει την πόλη της
Αθήνας από την παρακμή και ο Κακλέας επέλεξε να φτιάξει μια δική του
Παράβαση, όπου ακούστηκε ο λόγος των σύγχρονων ποιητών, από τον
Αναγνωστάκη, το Ρίτσο, το Σεφέρη έως τη Δημουλά, για να μας αναγκάσει να
ξαναθυμηθούμε τη «χαμένη ποίηση» από τη ζωή μας, να στηριχτούμε στη δύναμη
της τέχνης για να σώσουμε τη δική μας «πόλη» τη δική μας «Αθήνα» τη δική
μας δημοκρατία.
Βασίλης Χαραλαμπόπουλος (Διόνυσος), Πάνος Βλάχος (Ξανθίας), Γιάννης
Ζουγανέλης (Αισχύλος) και λιγότερο Φάνης Μουρατίδης (Ευρυπίδης), μαζί με
την Εβελίνα Παπούλια (ιέρεια), κράτησαν το μέτρο της κωμωδίας χωρίς να
ξεπέσουν σε φτηνά κόλπα.
ΟΛΓΑ ΜΟΣΧΟΧΩΡΙΤΟΥ