ΔΗΠΕΘΕ ΥΠΟ ΑΣΦΥΞΙΑ
Είναι γνωστό σε όλους ότι εδώ και πολλά χρόνια τα ΔΗΠΕΘΕ (Δημοτικά Περιφερειακά Θέατρα) φυτοζωούν όχι από έλλειψη καλλιτεχνών που επιθυμούν να εργαστούν και να δημιουργήσουν στην περιφέρεια, ούτε ελλείψει ενδιαφέροντος του κοινού. Φυτοζωούν λόγω έλλειψης κρατικής στήριξης και επιχορήγησης. Εν μέσω λοιπόν της γενικής κρατικής υποχρηματοδότησης , προσπαθούν να επιβιώσουν αυτά τα Δημοτικά Θέατρα μόνο με την χρηματοδότηση των Δήμων και το εισιτήριο των δημοτών.
Φέτος κατά την περίοδο των γιορτών, βρέθηκα στην Πάτρα και την Καλαμάτα , όπου και παρακολούθησα τρείς θεατρικές παραγωγές.
Στο ΔΗ.ΠΕΘΕ Πάτρας παρακολούθησα στην Κεντρική του Σκηνή (Θέατρο Μπάρρυ – μία πολύ όμορφη και ατμοσφαιρική σκηνή στις παλιές σταφιδαποθήκες του Μπάρρυ), το έργο του Ευγένιου Ο’ Νηλ Ταξίδι μεγάλης μέρας μέσα στη νύχτα, σε σκηνοθεσία Γιώργου Ζαμπουλάκη.
Ένα έργο από τον πατέρα του αμερικάνικου θεάτρου, γραμμένο το 1912 και για το οποίο ο συγγραφέας ζήτησε να παιχτεί 25 χρόνια μετά τον θάνατό του, επειδή προφανώς επρόκειτο για ένα πλήρως αυτοβιογραφικό κείμενο. Ο συγγραφέας σ’ αυτό το έργο αποκαλύπτει την οικογενειακή του ζωή, το δράμα της ενηλικίωσής του εν μέσω μιας άκρως προβληματικής οικογένειας που όμως επέμενε να κρατά τα προσχήματα μιας μεσοαστικής αμερικανικής τάξης.
Γι αυτό το έργο κέρδισε το 1957, ήτοι μετά το θάνατό του (πέθανε το 1953), το 4ο του βραβείο Πούλιτζερ.
Η οικογενειακή του ιστορία είχε πράγματι πολλά στοιχεία δράματος : Η μητέρα του έκανε χρήση ναρκωτικών ουσιών. Ο πατέρας του, ηθοποιός αλλά τσιγγούνης τόσο στα χρήματα όσο και τα συναισθήματα, νοιαζόταν μόνο για το χρήμα και όχι για τις ουσιαστικές συνθήκες ανάπτυξης και τη ζωή των δύο γιων του. Ο πρωτότοκος γιος, αυτοκαταστροφικός χαρακτήρας, έβρισκε παρηγοριά στο ποτό και τις πόρνες, πάθη στα οποία ώθησε και τον αδερφό του.
Σ’ αυτό το έργο – εξομολόγηση, παρακολουθούμε το χρονικό της καταβύθισης των ηρώων στα σκοτάδια τους, σε μια διαδικασία πένθους και απώλειας αλλά και ελπίδας να ξεφύγουν από τα πάθη τους και να ξαναβρεθούν μεταξύ τους.
Παρακολουθούμε μια καλοκαιρινή μέρα στο εξοχικό σπίτι της οικογένειας Ταϊρόν με όλη την οικογένεια παρούσα… Καθώς η μέρα προχωρά και πέφτει το σκοτάδι, οι χαρακτήρες ξεγυμνώνονται , επακολουθεί ένας κύκλος κατηγοριών, ενοχών αλλά και νοσταλγίας. Μία απέλπιδα προσπάθεια να βγουν στην επιφάνεια. Μία αίσθηση πνιγμού τους ακολουθεί…
Φυσικά κεντρικό ρόλο παίζει η …μητέρα. Όλα τα πρόσωπα μοιάζουν να την αναζητούν, πρόκειται για μια μητέρα απούσα για τους άλλους, ίσως όμως η μόνη παρούσα για τον εαυτόν της.
Το έργο ανέβηκε σε ρέουσα μετάφραση Χριστόφορου Βογιατζή που συνοδεία ενός οξύ ήχου, σχεδιασμένου από τον Χρύσανθο Χριστοδούλου, ακολουθούσε το λόγο, ο οποίος πλέον ακουγόταν σα να γδέρνει τα σώματα και αυτό το ηχητικό περιβάλλον θεωρώ πως αποτελούσε και τη βασική σκηνοθετική άποψη του Γιώργου Ζαμπουλάκη . Βοηθητική σ’ αυτό και η συμβολή του Νίκου Σωτηρόπουλου στο σχεδιασμό των ατμοσφαιρικών φωτισμών.
.
Οι πρωταγωνιστές του έργου λοιπόν μιλούν και τα λόγια τους γδέρνουν το κορμί το δικό τους και των άλλων, ξύνοντας πληγές, σα να θέλουν να απαλλαγούν από κάτι άρρωστο που τους μολύνει. Ολος ο θίασος επιτελεί αυτόν ακριβώς το στόχο (Βασίλης Κόκκαλης – Τζέιμς Τάιρον, Βαγγέλης Παπαγιαννόπουλος – Τζέιμς Ταϊρόν Τζούνιορ, Δημήτρης Καρακούσης – Έντμοντ Ταϊρόν, Γεωργία Μυλωνά – Καθλίν)
Η Θεοδώρα Σιάρκου είναι η απούσα μητέρα. Η αισθαντική , οπιομανής Μαίρη Καβάν Ταϊρόν. Η καλή ηθοποιός, επιβλητική στη σκηνή , προσπαθεί να επιβάλλει την παρουσία – απουσία της, στην οικογένειά της, χωρίς ρωγμές, την ιδια στιγμή που το σώμα της και οι επιθυμίες της την προδίδουν.
Μια συνολικά αξιόλογη παράσταση.
Υ.Γ1.- Το ΔΗΠΕΘΕ της Πάτρας παραμένει, για ανεξήγητους λόγους ακέφαλο από καλλιτεχνικό διευθυντή μετά την παραίτηση του Γιάννη Καλατζόπουλου.
Είμαι σε θέση να γνωρίζω το ενδιαφέρον που έχουν εκδηλώσει για τη θέση από πολλούς άξιους καλλιτέχνες, σκηνοθέτες και επιστήμονες του θεάτρου.
Τί, ή ποιος κρατά τα γκέμια και εμποδίζει το ΔΗΠΕΘΕ της Πάτρας με την τόση ιστορία να λάμψει;.
Υ.Γ2.- Το Μακρύ ταξίδι της μέρας μέσα στη νύχτα (πρωτότυπος τίτλος Long Day’s Journey into Night) μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο σε σκηνοθεσία Σίντνεϊ Λιουμέτ, το σενάριο της ταινίας είναι αυτούσιο το αυθεντικό κείμενο του έργου. Πρωταγωνιστούν οι Κάθριν Χέπμπορν, Ραλφ Ρίτσαρντσον, Τζέισον Ρόμπαρντς και Ντιν Στόκγουελ. ΜΟΝΟ 2 ΛΟΓΟΙ
των Λούλα Αναγνωστάκη, Ιάκωβου Καμπανέλλη
Παράσταση
Μέγαρο Χορού Καλαμάτας – Κεντρική Σκηνή
Ερμηνεύουν: Ελένη Γερασιμίδου & Φίλιππος Σοφιανός.
Ο «πατέρας» και η «μάνα» του νεοελληνικού θεάτρου: ο Ιάκωβος Καμπανέλλης και η Λούλα Αναγνωστάκη ενώνουν τη φωνή τους σε μια ενιαία παράσταση. Παρά το γεγονός ότι στην νεοελληνική κοινωνία συνηθίζεται να δημιουργούνται οπαδοί και δίπολα ακόμα και σε εκφάνσεις της τέχνης είναι πλέον αντιληπτό ότι αρκετά κοινά στοιχεία χαρακτηρίζουν τους δύο κορυφαίους θεατρικούς συγγραφείς στον πυρήνα της δραματουργίας τους. Θεματική των έργων τους η μοναξιά, η ενοχή, τα τραύματα και τα αδιέξοδα του Έλληνα των μεταπολεμικών χρόνων, το νέο αστικό τοπίο, οι εθνικές και προσωπικές μας διαψεύσεις. Αν η πνευματική καταγωγή του Καμπανέλλη, όπως την ορίζει ο ίδιος σε συνέντευξή του είναι το στρατόπεδο εννοώντας το Μαουτχάουζεν, η πνευματική αφετηρία της Αναγνωστάκη είναι σίγουρα ο εμφύλιος μια και υπάρχει ως ιστορική αναφορά σχεδόν στο σύνολο της δραματουργίας της. ΠαρΆ όλο που το έργο και των δύο συγγραφέων εμπνέεται από οικεία δεινά παραμένει αποκαλυπτικό για οποιονδήποτε έχει ζήσει ακόμη και σε τελείως διαφορετικές γεωγραφικές, ιστορικές και κοινωνικές συνθήκες.
Στον μονόλογο «Ο επικήδειος» (1992) και στο μονοπρόσωπο έργο «Ο ουρανός κατακόκκινος» (1998), ο Ιάκωβος Καμπανέλλης και η Λούλα Αναγνωστάκη αντίστοιχα επαληθεύουν για μια ακόμη φορά τη διαχρονικότητα της υπαινικτικής γραφής τους.
Μάνος Καρατζογιάννης
Ο Επικήδειος» (1992) είναι ένα σαρκαστικό μονόπρακτο του Ιάκωβου Καμπανέλλη, το οποίο πρωτοπαρουσιάστηκε το 1992 στο θέατρο «Στοά» από τον Θανάση Παπαγεωργίου. Αποτελεί μέρος της τριλογίας μονολόγων «Τρεις σε Μοναξιά». Το έργο πραγματεύεται τη μεταθανάτια δόξα, τον φόβο του θανάτου και την υστεροφημία, μέσω ενός συγγραφέα που ζηλεύει τη μεγαλοπρέπεια της κηδείας ενός συναδέλφου του.
Ενα θεατρικό έργο που πίσω από της σιωπής και της εξομολογησης
πρωταγωνιστει η χαμένη επανάσταση μιας γενιάς που ονειρεύτηκε έναν καλυτερο κοσμο
και βρέθηκε αντιμέτωπη με τη φθορά, την ήττα, τη μοναξια…
Περιγραφή:
O απολογισμός ζωής μιας γυναίκας που βλέπει γύρω της τον κόσμο να διαλύεται, η προσωπική εμπλοκή στη συλλογική μνήμη, μια ποιητική εκδοχή της δυστυχίας που γεννά η σύγχρονη πραγματικότητα.
Oυπαινικτικός και αμφίσημος λόγος της Λούλας Αναγνωστάκη
η απόμακρη, ουτοπική και ειρωνική ηρωίδα της Αναγνωστάκη ατενίζει από ψηλά τη δική της προσωπική ιστορία και την Ιστορία στο μεταίχμιο των δύο αιώνων. Σ’ ένα μεταδραματικό πεδίο μέσα από το αντιθετικό ζεύγος του νεκρού κομμουνιστή συζύγου και του φυλακισμένου στον Κορυδαλλό γιου για συμμετοχή σε κύκλωμα μαστροπείας, μιλάει με μαύρο χιούμορ και μια ανάμνηση μπεκετικής Γουίνι, για τις «ωραίες. Και λίγο επικίνδυνες» ημέρες.
Η ηρωίδα αυτοπαρουσιάζεται με μαύρο χιούμορ, σαρκάζει την κοινωνία και τις ιδεολογίες που κατέρρευσαν, επιχειρώντας τη δική της προσωπική επανάσταση από μια ταράτσα στον Κορυδαλλό με θέα τους τοίχους της φυλακής. Μια εξομολόγηση ποταμός, γεμάτη μνήμη, όνειρο και τραύμα.
Παράσταση | ΤΡΟΜΑΡΑΣ
Παράσταση
Μέγαρο Χορού Καλαμάτας – Κεντρική Σκηνή
Περιγραφή :
ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ
«ΤΡΟΜΑΡΑΣ»
Του Γ. Βυζυηνού, ένα έργο για όλη την οικογένεια.
Η Παιδική Σκηνή του Δημοτικού Περιφερειακού Θεάτρου Καλαμάτας παρουσιάζει για τη χειμερινή περίοδο 2025-2026, το αριστούργημα του Γ.Βιζυηνού “Τρομάρας” .
Το έργο είναι γραμμένο το 1884 και θεωρείται από τους ειδικούς ως το πρώτο διήγημα για παιδιά στην ιστορία της σύγχρονης πεζογραφίας.
Η νέα θεατρική παραγωγή του Δη.Πε.Θε Καλαμάτας ζωντανεύει στην σκηνή το διαχρονικό αριστούργημα του Βιζυηνού με ευαισθησία, χιούμορ και βαθιά ανθρωπιά. Η παράσταση αφηγείται την ιστορία του μικρού Θανάση, που μέσα από τυχαία γεγονότα και παρεξηγήσεις ξεπερνά τις φοβίες του και μαθαίνει τι σημαίνει αληθινό θάρρος. Σκιαγραφεί με μαεστρία την ψυχή, τα όνειρα, τις φοβίες αλλά και τη δύναμη που κρύβει η αδυναμία του ήρωα. Η σκηνοθετική προσέγγιση αναδεικνύει τον πλούτο της ελληνικής γλώσσας συνδυάζοντας στοιχεία αφήγησης, θεάτρου και μουσικής.
Μέσα από μια λιτή αλλά δυναμική αισθητική, η παράσταση προσκαλεί το κοινό σε ένα ταξίδι γέλιου, συγκίνησης και στοχασμού.
Ο ήρωας μας είναι ένα παιδί που γίνεται συχνά αντικείμενο χλευασμού από τους άλλους, επειδή φοβάται εύκολα και δείχνει αδύναμος. Όλοι τον πειράζουν, τον κοροϊδεύουν και τον απορρίπτουν, χωρίς να προσπαθούν να κατανοήσουν τα συναισθήματα του. Αυτό το στοιχείο του έργου θυμίζει έντονα το φαινόμενο του σχολικού εκφοβισμού, παρότι το έργο γράφτηκε τον 19ο αιώνα, όπου κάποιοι κοροϊδεύουν ή πληγώνουν άλλους ανθρώπους επειδή είναι διαφορετικοί ή πιο ευαίσθητοι.
Ο Βιζυηνός, με τρυφερότητα και σοφία, μας δείχνει πως ο φόβος δεν είναι αδυναμία αλλά μέρος της ανθρώπινης φύσης και πως η κατανόηση και η αποδοχή είναι κάτι που πρέπει να καλλιεργούμε.
Έτσι το έργο μετατρέπεται σε μάθημα ενσυναίσθησης και σεβασμού, ενάντια σε κάθε μορφή κοροϊδίας ή αποκλεισμού.
Ένα έργο για παιδιά και νέους … όλων των ηλικιών., στο Μέγαρο Χορού Καλαμάτας – Κεντρική Σκηνή.
Συντελεστές
Διασκευή, σκηνοθεσία, φωτισμοί: Θωμάς Γκαγκάς
Σκηνικά – Κοστούμια: Τότα Πρίτσα
Μουσική σύνθεση: Φίλιππος Σαραντόπουλος
Κίνηση – χορογραφία: Βάσια Αναγνωστοπούλου
Ηθοποιοί:
Κωνσταντίνος Αδαμόπουλος, Γιάννης Κοτσαρίνης, Γιώτα Μηλίτση, Άρης Τσαμπαλίκας.