«Ενας άνθρωπος για όλες τις εποχές» του Ρόμπερτ Μπολτ, σε Μετάφραση
Ροδόλφου Μορώνη και Σκηνοθεσία Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου, από το Εθνικό Θέατρο
Μπορεί το έργο του Ρόμπερτ Μπολτ, γραμμένο το 1960, να έχει χαρακτηριστεί
επικριτικά ως «θεατρική αγιογραφία» του Σερ Τόμας Μορ (1478-1535), εφόσον
παραλείπει τα σκοτεινά σημεία της σταδιοδρομίας του, όμως ο ίδιος ιστορικά
καταγράφεται ως ένας ουμανιστής φιλόσοφος, νομικός και συγγραφέας που με το
έργο του «Ουτοπία» ασκεί έντονη κριτική στην Αγγλικανική κοινωνία, τη
βασιλική εξουσία, την υποκρισία αλλά και τη βαναυσότητα των νόμων που με
την υπερφορολόγηση και την «κρατική στρεψοδικία», διατηρούν μία επίφαση
νομιμότητας , ενώ στην πραγματικότητα εγκληματούν. Στο ίδιο έργο
υπερασπίζεται «μια κοινωνία ισότητας, κοινοκτημοσύνης και θρησκευτικής
ανοχής».
Το τέλος του Μορ ήταν δραματικό εφόσον παρά τα αξιώματά του και τη φιλία
του με τον Ερρίκο Η’, κατέληξε στη φυλακή του Πύργου του Λονδίνου και μετά
από μια δίκη παρωδία εκτελέστηκε. Ο λόγος ήταν ότι θέλησε να μείνει πιστός
στη συνείδησή του και στα δόγματα της καθολικής εκκλησίας και να μην
προσυπογράψει το διαζύγιο του Ερρίκου Η’ από τη νόμιμη σύζυγό του,
προκειμένου να παντρευτεί την Αννα Μπολέιν. Ως γνωστόν ο βασιλιάς ήλθε σε
ρήξη με τον Πάπα και αναγορεύτηκε επικεφαλής της Αγγλικανικής Εκκλησίας.
Ο συγγραφέας καταπιάνεται με το θέατρο «ιδεών», ένα θέατρο λόγου, που οι
σύγχρονοί μας κριτικοί κατακρίνουν ως «διδακτικό».
Το κείμενο όμως του 1960 διακρίνεται από εσωτερικό ρυθμό και θεατρικές
ανάσες, εισάγοντας ένα «κοινό άνθρωπο» ως διαμεσολαβητή του κοινού και της
ιστορίας που ξετυλίγεται. Μια διακριτική αλλά ουσιαστική κριτική του
λεγόμενου «μέσου ανθρωπάκου» που μέλημά του είναι η «επιβίωση» και όχι μια
ζωή γεμάτη νόημα.
Η αλήθεια είναι ότι απόλαυσα –έστω ως απαραίτητο διάλλειμα σε όλες τις
μεταμοντερνιές που έχω υποστεί τα τελευταία χρόνια- μια παράσταση
καλοστημένη, στα χνάρια αυτού που θα λέγαμε «παλιό εθνικό» με το δίδυμο
Μιχαλακόπουλου – Μοσχίδη να θυμίζει την ίδια την σύγχρονη ιστορία του
θεάτρου μας.
Ο Θεοδωρόπουλος καθοδήγησε τον άξιο θίασο μέσα σε ένα εξαιρετικό εικαστικό
περιβάλλον που δημιούργησε επί σκηνής ο Αντώνης Δαγκλίδης, υπό τους ήχους
της μουσικής του Σταύρου Γασπαράτου που έφερε μια αναγεννησιακή νότα, ενώ
τα κοστούμια εποχής της Κλερ Μπρέισγουελ καλλιεργούσαν την αίσθηση ενός
ζωγραφικού πίνακα.
ΜΟΣΧΟΧΩΡΙΤΟΥ ΟΛΓΑ