«Η ΤΡΙΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΑΡΑΘΕΡΙΣΜΟΥ» του Κάρλο Γκολντόνι, σε Μετάφραση Γιώργου
Δεπάστα και Διασκευή-Σκηνοθεσία Νίκου Μαστοράκη, στο Εθνικό Θέατρο
Τα έργα που γράφονται σε ιστορικές περιόδους κρίσης και παρακμής της
κοινωνίας και που κατορθώνουν να ξεχωρίζουν στην εποχή τους επειδή ακριβώς
την κατανοούν και την αντανακλούν στην βαθύτερη ουσία της , θεωρούνται
κλασικά γιατί επιβεβαιώνουν την διαχρονική ισχύ της αισθητικής τους ματιάς
και με έναν δικό τους τρόπο μπορούν να φωτίζουν τις κοινωνικές παθολογίες
των σύγχρονων κοινωνιών. Κοινωνιών σε βαθειά κρίση.
Μια τέτοια περίπτωση είναι και Κάρλο Γκολντόνι που ακμάζει όταν η
«Γαληνοτάτη Δημοκρατία της Βενετίας» αρχίζει να παρακμάζει (18ος αι.,),
μαζί με την λαϊκότερη τέχνη της εποχής του την κομέντια ντελ άρτε.
Από την παρακμή της Βενετίας και συνακόλουθα των ανώτερων τάξεών της, τόσο
των ευγενών όσο και των αστών, ο συγγραφέας συλλέγει το υλικό και τα θέματά
του , φτιάχνοντας σπαρταριστές ιστορίες, ενώ ανανεώνει την κομέντια ντελ
άρτε, μετατρέποντάς την από «αυτοσχεδιαστικό λαϊκό θεατρικό σενάριο» σε
ολοκληρωμένο έργο.
Η «Τριλογία του παραθερισμού» αποτελείται από τρία κανονικά έργα την «Μανία
του παραθερισμού», τις «Περιπέτειες του Παραθερισμού» και η «Επιστροφή από
τον Παραθερισμό».
Δεν είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς πως στο στόχαστρο του συγγραφέα
τίθεται η μεσαία τάξη που μιμούμενη του πλούσιους ευγενείς, καταχρεώνεται
για να μετακομίσει για μήνες στην εξοχή «για παραθερισμό», πρακτική που
ακολουθούσαν οι εύρωστες τάξεις και που η παράλειψή της σήμαινε και
μειωμένη οικονομική και κοινωνική επιφάνεια.
Το ενδιαφέρον στα έργα αυτά είναι μια «τσεχωφική» ματιά του Γκολντόνι πάνω
στους χαρακτήρες και την αντίληψη ζωής των ηρώων του, εκατό χρόνια πριν τον
συγγραφέα του ψυχογραφικού ρεαλισμού. Η μελαγχολία του τρίτου έργου, η
θλίψη της επιστροφής όχι μόνο στο άστυ αλλά και στη συμβατική ζωή, στα χρέη
και το γάμο από συμφέρον, απαντάει στο ξέφρενο γλέντι του δεύτερου μέρους
και τις ελπίδες της προετοιμασίας του πρώτου. Μια πικρή γεύση που μένει στο
στόμα καθώς ο σκηνοθέτης Νίκος Μαστοράκης έχει συνθέσει και τα τρία έργα σε
μία ενιαία παράσταση.
Οφείλουμε να πούμε πως η παράσταση ευτύχησε ως σύνολο, με έναν εξαιρετικό
θίασο (Γιάννος Περλέγκας, Νίκος Χατζόπουλος, Εμιλυ Κολιανδρή, Νίκο Ψαρρά,
Δημήτρη Πιατή, Εύη Σαουλίδου, Βαγγελιώ Ανδρεαδάκη, Λένα Παπαληγούρα, Μάγια
Λυμπεροπούλου) σε πλήρη αρμονία.
Φωτισμοί, κοστούμια, σκηνικός χώρος, δημιουργούσαν μια ενιαία σύνθεση , σαν
χορευτικό σύνολο και τοιχογραφία ηθών, χαρακτήρων και συμπεριφορών ,
στυλιζαρισμένων αλλά όχι καρτουνίστικων, που μας προκαλούσαν το μειδίαμα
όχι για τα κουσούρια των μεσοαστών Βενετών του 18ου αιώνα, αλλά για τους
μεσοαστούς νεοέλληνες των διακοποδανείων και των εξοχικών μεζονετών της
Μυκόνου των αποκτηθέντων με ήδη ληξιπρόθεσμα τραπεζικά δάνεια και
επιβαρυμένων με διπλές υποθήκες.
ΜΟΣΧΟΧΩΡΙΤΟΥ ΟΛΓΑ