«ΜΗΔΕΙΑ» του Ευριπίδη σε Μετάφραση Εφης Φερεντίνου και Σκηνοθεσία Ανατόλι
Βασίλιεφ από το ΔΗΠΕΘΕ ΠΑΤΡΑΣ.
Και αυτήν την πολυσυζητημένη παράσταση παρακολούθησα αφού είχε κοπάσει ο
θόρυβος από τον «ξεσηκωμό» των εύθικτων επωνύμων, ειδημόνων ή μη θεατών,
των προερχομένων από τον λεγόμενο και «θεατρικό τουρισμό της Επιδαύρου».
Και ευτυχώς γιατί το κοινό του Ηρωδείου πρπσέρχεται απ΄ ότι φαίνεται
προετοιμασμένο τουλάχιστον να παρακολουθήσει με τον στοιχειώδη σεβασμό τα
προτεινόμενα επί σκηνής ανεξάρτητα αν συμφωνεί ή όχι. Αλλωστε το ζητούμενο
στην τέχνη είναι μόνον ο διάλογος.
Εξ αρχής λοιπόν τοποθετούμαι λέγοντας πως η παράσταση του Βασίλιεφ είχε
ενδιαφέρον και έντονη θεατρικότητα.
Ηταν ένα συνεπές αν και κλειστό στον εαυτό του θεατρικό πείραμα, που παρά
την μακρά του διάρκεια και το υπερβολικό φόρτωμα συμβόλων, πολλών περιττών
και άλλων φλύαρων που περιείχε, μετέφερε από την σκηνή στην πλατεία το
εσωτερικό του μήνυμα. Ο Βασίλιεφ το είχε πει εξ αρχής. Αποδέχεται την
πλατωνική άποψη για την τέχνη ήτοι την εξορίζει ως προτείνουσα κάτι πλαστό
ως πραγματικότητα, σε αντίθεση με τον Αριστοτέλη και την Ποιητική του.
Βέβαια το παρόν άρθρο δεν μπορεί καν να αναφερθεί στα τεράστια παραπάνω
φιλοσοφικά θέματα, μπορεί μόνο να επισημαίνει την θεατρική
αποτελεσματικότητα των εκάστοτε φιλοσοφικών προθέσεων.
Ετσι θέτει το παιγνίδι και τον αγώνα ως μοχλό κίνησης της δράσης (αναφορά
στην άποψη που λέει ότι βάση της φιλοσοφίας είναι το ιερό παιγνίδι
αινιγμάτων), τοποθετεί το δράμα σε μία κατακόκκινη αρένα ταυρομαχίας (
αναφορά στα Μινωικά ταυροκαθάψια), η Μήδεια ως άλλη Κάρμεν, τσιγγάνα,
μάγισσα, δεν είναι σίγουρο ότι σκοτώνει τα παιδιά της, ο χορός παίζει με
ομοιώματα των παιδιών (αναφορά στην τιτανομαχία), ενώ τη σκηνή κατακλίζει
ένας θίασος περιπλανώμενος από φουστανελλάδς, φραγκολεβαντίνους,
τσιρκολάνους, μάγους κλπ, που σκοπό έχουν να διασκεδάσει το κοινό με το
παιζόμενο δράμα. Μια ρεμπέτικη κομπανία εκτελεί την όρχηση και ο χορός των
γυναικών κάποιες στιγμές θυμίζει ισπανικό φλαμέγκο και των ανδρών το χορό
των δερβίσηδων.
Αυτή λοιπόν ήταν η Μήδεια του Βασίλιεφ και όχι του Ευρυπίδη. Ο σκηνοθέτης
συνειδητά ακύρωσε το εσωτερικό ήθος της τραγωδίας, αποδόμησε το εσωτερικό
του νόημα, αμφισβητώντας όχι το έργο του Ευρυπίδη απλώς αλλά την ίδια την
τραγωδία. Είναι κι αυτή μία άποψη.