«Οι Ληστές» του Φρ. Σίλλερ σε Σκηνοθεσία Ιούς Βουλγαράκη (ομάδα Πυρ), στην
«Πειραιώς 260» στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών
Το έργο γραμμένο στα 1781, ένα αριστούργημα του 19χρονου Σίλλερ,
σηματοδότησε με εμβληματικό τρόπο το προρομαντικό κίνημα «Θύελλα και Ορμή»
που απετέλεσε μια επανάσταση απέναντι στον ορθολογισμό της εποχής του και
τους κανόνες του. Η κριτική στη γερμανική φεουδαρχία, ο εγκληματικός ρόλος
του κλήρου και η βαθειά σκέψη του για τα όρια της ελευθερίας και των μέσων
πάλης για τη δικαιοσύνη, ενυπάρχουν μαζί με μια υπαρξιακή αγωνία για την
ανθρώπινη αγριότητα αλλά και για την διαστροφή της διεκδίκησης της
δικαιοσύνης σε προσωπική εκδίκηση.
Ο ρομαντισμός, το νέο κίνημα, σαφώς επηρεασμένο από τον Γκαίτε, κήρυξε την
αγάπη για τη δικαιοσύνη και την ελευθερία, για την τιμωρία των ενόχων, για
τη ζωή, την ελπίδα, για το αύριο του ανθρώπου.
Στο έργο, δύο αντιμαχόμενοι αδελφοί μιας πλούσιας οικογένειας, επιλέγουν
από διαφορετικές αφετηρίες την οδό της εκδίκησης για να αποκαταστήσουν την
αδικία που υφίστανται, καταλήγοντας στην αυτοκαταστροφή.
Το έργο παίχτηκε στην Ελλάδα από το Εθνικό Θέατρο την περίοδο 1867-1870 και
το 1983 σε σκηνοθεσία του Ούβε Χάους αλλά αντιμετωπίστηκε αρνητικά από την
κριτική.
Η παράσταση της νεαρής Ιούς Βουλγαράκη στηριγμένη στις πολύ καλές ερμηνείες
των Αργύρη Ξάφη (Φραντς), Γιώργου Γάλλου (Καρλ) , του Δημήτρη Ημελλου στο
ρόλο του πατέρα και της Δέσποινας Κούρτη ως αντικείμενο του πόθου των δύο
αδελφών, στηρίχτηκε στις συνεχείς κινηματογραφικές σκηνές και στην
επισήμανση του λόγου μέσα σε μια ιλαρή, χαλαρή ατμόσφαιρα, όπου το κωμικό
στοιχείο απονεύρωνε διαρκώς την ένταση του επικού έργου.
Αποτέλεσμα αυτής της αντίληψης ήταν η αποδυνάμωση των συναισθηματικών και
ψυχικών συγκρούσεων των προσώπων, σαν η «Θύελλα και Ορμή» να είχε δώσει τη
θέση της στη «νηνεμία και την ψυχραιμία».
Ετσι όμως, παρότι πρόκειται για μια καλοδουλεμένη και φιλότιμη προσπάθεια,
πρόδωσε τη δύναμη του έργου και έχασε μια μεγάλη ευκαιρία να μας παραδώσει
μια σκηνική θέαση, με τα μάτια της βιωμένης πια ιστορίας , του πώς
προοικονομούσε ο Σίλλερ ήδη από τον 18ο αιώνα, τη συναρπαστική αλλά και
τραγική εξέλιξη των επαναστάσεων και της πάλης των λαών για δικαιοσύνη,
τους αιώνες που πέρασαν έως και στους ταραγμένους καιρούς μας.
ΜΟΣΧΟΧΩΡΙΤΟΥ ΟΛΓΑ