Ο ΚΑΛΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΤΟΥ ΣΕΤΣΟΥΑΝ του Μπ. Μπρεχτ, σε Σκηνοθεσία Κατερίνας
Ευαγγελάτου στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών
Αλήθεια
Σε μαύρα χρόνια ζω!
Τα λόγια που δεν κεντρίζουν
Είναι σημάδι χαζομάρας
Ένα λείο μέτωπο, αναισθησίας.
Εκείνος που γελάει
Δεν έχει μάθει ακόμα
Τις τρομερές ειδήσεις.
Ξεκίνησα με την «Υστεροφημία» του Μπ.Μπρεχτ γιατί κατά περίεργο τρόπο, όσο
κι αν σε καιρούς κρίσης τα κείμενα του Μπρεχτ επιστρατεύονται ως περίπου
ασφαλή λύση για ένα δυνατό ρεπερτόριο που δεν κινδυνεύει να χαρακτηριστεί
«λαϊκίστικο», άλλο τόσο κινδυνεύουν να καταντήσουν «ανώδυνα» για τη σχέση
εξουσιαζομένων και εξουσιαστών, κόντρα φυσικά στην πρόθεση του μεγάλου
συγγραφέα και σκηνοθέτη.
Αφορμή η παράσταση της Κατερίνας Ευαγγελάτου, που έφτασε σε μας με την
τρυφερότητα και τη γλυκύτητα ενός μύθου που αφορά ένα ηθικό πρόβλημα «Γιατί
να τρώω ψωμί πανάκριβο;» ή αλλιώς «πώς μπορεί κανείς να είναι καλός όταν
γύρω του όλα είναι τόσο ακριβά»;
Ισως αξίζει λοιπόν να θυμίσουμε ότι τα παραπάνω ερωτήματα τέθηκαν ιστορικά
τόσο στην Γαλλική Επανάσταση (οι μανάδες έθεσαν για πρώτη φορά στην ιστορία
το ερώτημα για τον υποσιτισμό των παιδιών τους) έως το Μάη του ’68 και το
δικό μας Πολυτεχνείο με το διαχρονικό Ψωμί-Παιδεία-Ελευθερία.
Ετσι τα μπρεχτικά ερωτήματα δεν είναι κατ’ αρχήν ηθικά αλλά πρωτίστως
πολιτικά.
Το βασικό εύρημα του έργου, το να τοποθετήσουν δηλαδή οι Θεοί, την αγαθή
πόρνη Σεν Τε, σε ένα τέτοιο εμπορευματικό πλαίσιο ώστε να αναγκάζεται να
δημιουργήσει το κακό alter ego της, τον ξάδερφο Σουί Τα, προκειμένου να
επιβιώσει και να γίνεται κυνικότερη για να διασφαλίσει το ψωμί του παιδιού
που πρόκειται να γεννήσει, οδηγεί κατ’ ευθείαν στον πυρήνα της μαρξιστικής
σκέψης του συγγραφέα, στην βαθύτερη κατανόηση της ταξικής πάλης.
Η σκηνοθέτης, με ευφάνταστο θεατρικό τρόπο, μας έντυσε με την αχλή του
κινέζικου μύθου, επέτεινε το παραμυθένιο πλαίσιο, με τους εξαιρετικούς
φωτισμούς, την καταρρακτώδη βροχή, τα κομφετί και τις ειρωνικές
υπερμεγέθεις μάσκες των θεών, έπαιξε με τον έρωτα και τα συναισθήματα,
οδήγησε σ’ αυτόν τον δρόμο την εξαιρετική Στεφανία Γουλιώτη και τους άλλους
ηθοποιούς, προσέδωσε φρεσκάδα και θεατρικότητα με την χειροποίητη μουσική
του Γασπαράτου, αλλά φοβήθηκε το ίδιο το μήνυμα του έργου.
Στο πλαίσιο αυτό, περίσσευε ως πλεονάζον υλικό το «Τραγούδι του όγδοου
ελέφαντα» που με το φόβο «μην κάνει κοιλιά» η κριτική μου σας αντιγράφω:
Ετσι απ’ τα δόντια των επτά δεν έμεινε κανένα
Ενώ του όγδοου, όλα γερά
Στη θέση τους βαλμένα
Ορμάει τότε στους επτά,
Δαγκώνει, τους ξεσκίζει
Ενώ ο αφέντης πάνω του γελάει και γρυλίζει …
ΟΛΓΑ ΜΟΣΧΟΧΩΡΙΤΟΥ