«Ρομαντισμός» Μια παράσταση βασισμένη στους «Υπνοβάτες» του Hermann Broch,
σε δραματουργική επεξεργασία Ελένης Τριανταφυλλοπούλου και Σκηνοθεσία
Θέμελη Γλυνάτση, στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών
Ο Θέμελης Γλυνάτσης είναι ένας διανοούμενος σκηνοθέτης με την έννοια ότι η
βασική του παρέμβαση επί σκηνής, στοχεύει περισσότερο στην ανάδειξη μιας
σκέψης πάνω στην ανθρώπινη κατάσταση όχι έξω από την ιστορικότητα βεβαίως,
παρά στην εξυπηρέτηση της θεατρικότητας.
Ένα θέατρο φιλοσοφικό άρα και περισσότερο «λογοτεχνικό» που υπηρετείται από
τον σωματοποιημένο λόγο που αναδεικνύει το στοχασμό.
Η μεταφορά επί σκηνής του πρώτου μέρους της τριλογίας του Χερμαν Μπροχ «Οι
υπνοβάτες» με τον τίτλο «Ρομαντισμός», ως μία ειρωνική υπόμνηση που έδινε
και το στίγμα της οπτικής του, αποτέλεσε μια επικίνδυνη και δύσκολη επιλογή
που παρά τις όποιες ενστάσεις, υπήρξε γενναία και ενδιαφέρουσα, ακόμα και
εάν διαπιστώσει κανείς ότι τα «λόγια βάρυναν το σανίδι υπέρμετρα».
Το έργο γραμμένο στα 1888, θεωρείται ως ο ακρογωνιαίος λίθος του ευρωπαϊκού
μοντερνιστικού μυθιστορήματος, ένα έργο που αποδομεί τα κληροδοτήματα του
19ου αι, ως τα ερείπια του τέλους του αιώνα , απομυθοποιεί τον ύστερο
ρομαντισμό, αναδεικνύει τα απολυταρχικά και εθνικιστικά ιδεώδη του πρωσικού
μιλιταρισμού, μια κατάσταση που προοικονομεί τα φοβερά του 20ου αι., τον
φασισμό και τον πόλεμο, στα οποία θα πρωταγωνιστήσει αυτή η «υπνωτισμένη»
πρωσική συνείδηση.
Ο αντι-ήρωάς του, ένας αξιωματικός του πρωσικού στρατού ζει σχεδός
«υπνοβατώντας» με μια συνείδηση που υπολειτουργεί ,όχι αγνοώντας την
πραγματικότητα αλλά συμβιβασμένος με τη γενική συνθήκη, τελικά φοβικός και
ανεύθυνος.
Ο Γλυνάτσης «κίνησε» τον οχταμελή χορό του υπνοβατικά, εικονοποίησε την
«συναισθηματική αδράνεια του κόσμου», μια στάση σώματος που έδειχνε
ακινητοποιημένους τους ανθρώπους – ήρωες-ηθοποιούς, και δίδαξε το λόγο να
εκφέρεται καταιγιστικά, τόσο που αφενός μεν δημιουργούσε σκηνική κατάνυξη,
αφετέρου όμως πολλές φορές ακινητοποιούσε και τον ίδιο το θεατή.
Η σκηνοθετική γλώσσα του Γλυνάτση απαιτεί την απόλυτη προσήλωση του θεατή,
που δεν προσφέρει ανάσες και δυσκολεύει τελικά την πρόσληψη, ενώ δεν
υστερεί σε ατμόσφαιρα.
Οι ηθοποιοί πραγματικοί ήρωες αυτής της δύσκολης σκηνοθετικής επιλογής,
μπαινόβγαιναν πράγματι σαν υπνοβάτες στους ρόλους τους, με βασικό αφηγητή
τον τελετουργικό Ιερώνυμο Καλετσάνο και τον τενόρο Χρήστο Κεχρή να τραγουδά
υπέροχα τα lieder του Σούμπερτ.
ΜΟΣΧΟΧΩΡΙΤΟΥ ΟΛΓΑ