«Στο Βυθό» του Μαξίμ Γκόρκι, σε μετάφραση Λεωνίδα Καρατζά,
δραματουργική επεξεργασία και Σκηνοθεσία Ρούλας Πατεράκη, από την
Πειραματική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου στο ΑΠΟ ΜΗΧΑΝΗΣ ΘΕΑΤΡΟ.
Όταν ο Μ. Γκόρκυ ανέβασε το 1902 στη σκηνή του Θεάτρου Τέχνης της Μόσχας
τους απόκληρους της προεπαναστατικής Ρωσίας, άστεγους, πόρνες, κλέφτες,
μπάτσους, φυματικούς και λούμπεν να συστεγάζονται σ’ένα καταγώγιο, κατ’
ευφημισμό «ξενώνα αστέγων», είχε τη συνείδηση ότι παρέδιδε στον
επαναστατικό χώρο του θεάτρου ένα λαϊκό έργο.
Το ζοφερό κλίμα του «κοινωνικού βυθού» δεν εμπόδιζε τα πρόσωπά του να
αντιμετωπίζουν τη μοίρα, το θάνατο δηλαδή, με γενναιότητα, ακόμα και με
μια «εύθυμη ελαφρότητα».
Είναι τέτοια η υπαρξιακή διείσδυση του συγγραφέα στα πρόσωπά του, που οι
απόκληροί του διαβιούν ακόμα ανάμεσά μας, έναν αιώνα αργότερα, όχι μόνο
στους άστεγους των μεγαλουπόλεων, στους κατοίκους των υπονόμων και στις
υποβαθμισμένες στάσεις του μετρό, αλλά και σε κείνο το ψυχικό κομμάτι των
«κοινωνικά ενταγμένων» , που φωλιάζει μόνιμα ο φόβος της απόρριψης και του
θανάτου.
Η διασκευή της Ρούλας Πατεράκη, δεν απομακρύνθηκε ιδιαίτερα από την
«ψυχή» του έργου, παρά τον «γλωσσικό» εξυγχρονισμό των ηρώων.
Στην παράστασή της όμως αποκλείστηκε κάθε έξοδος διαφυγής.
Ένα νεκροτομείο είναι το «άσυλό» της, που κυκλοφορούν ζωντανοί – νεκροί. Γι
αυτό και η Αννα (Αλεξάνδρα Σακελλαροπούλου) μόνο μετά τον πραγματικό της
θάνατο, θα μπορέσει να ανάψει ήρεμα και να απολαύσει ένα τσιγάρο.
Αποφεύγοντας κάθε υπόνοια ηθογραφίας, η σκηνοθέτης «είδε» το έργο σαν έναν
χορό θανάτου κολασμένων ψυχών.
Νίκος Κορδώνης, Λαέρτης Βασιλείου, Μάνια Παπαδημητρίου, Δημήτρης Ημελλος ,
Γιώργος Φριτζήλας Στάθης Γράψας, στήριξαν τα εξπρεσιονιστικά πρόσωπα που
έστησε η σκηνοθέτης.
ΑΘΗΝΑ 25-2-08
ΜΟΣΧΟΧΩΡΙΤΟΥ ΟΛΓΑ