«ΤΟ ΣΠΙΤΙ» του Μιχάλη Πιερή, σε Σκηνοθεσία Γιώργου Μιχαηλίδη, στο Ιδρυμα
«Μιχάλης Κακογιάννης»
Ο Μιχάλης Πιερής είναι Κύπριος ποιητής, θεατρικός συγγραφέας και μελετητής
του έργου του Καβάφη και του Σεφέρη.
Είχαμε την ευκαιρία νε έρθουμε σε επαφή με την δραματουργία του μέσω του
Ιδρύματος «Κακογιάννη» που φιλοξένησε στο υπόγειο του καλαίσθητου κτιρίου
του, «Το Σπίτι».
Σε πρώτη ανάγνωση το έργο αναφέρεται σε ένα θέμα που έχουν συχνά
διαπραγματευτεί οι συγγραφείς μας.
Ηδη από τα τέλη του 1980, στο « Ο δρόμος περνά από μέσα», ο Ιάκωβος
Καμπανέλλης που δραπέτευσε πρόσφατα «Στην αυλή των θαυμάτων», είχε μιλήσει
για την υπαρξιακή σύμπτυξη των χρόνων και τη ζωή των πραγμάτων και των
χώρων που επιβάλλονται τελικά στους ανθρώπους.
Αλλά και πρόσφατα στην «Αττική οδό» οι Ρέππας – Παπαθανασίου μας ξάφνιασαν
ευχάριστα με μια νεοελληνική ηθογραφία ψυχογραφικού ρεαλισμού.
Ο Πιερής με το έργο του προσπαθεί ν’ αγκαλιάσει όλη τη γκάμα. Σε πρώτη
ανάγνωση έχουμε την σύγκρουση μεταξύ του συγγραφέα ιδιοκτήτη του παλιού
σπιτιού που αρνείται να ενδώσει στις δελεαστικές προτάσεις του αντιπροσώπου
μιας μεγάλης κατασκευαστικής εταιρείας και να παραχωρήσει το σπίτι για
εκμετάλλευση και αξιοποίηση, σε αντίθεση με τη νεαρή του γυναίκα που
επιθυμεί νέα ζωή, μακριά από τα «κιβούρια» του παρελθόντος.
Σ’ αυτό το επίπεδο ο ήρωας ταυτίζεται με το σπίτι – μνήμη, το σπίτι βίωμα,
το σπίτι κιβωτός ψυχής.
Σ’ ένα δεύτερο επίπεδο το έργο προσπαθεί να μιλήσει για την ίδια την τέχνη,
για τους όρους και τους δρόμους δημιουργίας του έργου τέχνης,
ενστερνιζόμενος το πιραντελλικό «θέατρο εν θεάτρω», καλώντας τους θεατές να
συμμετέχουν στην ίδια την εξέλιξη της γραφής του έργου. Ουσιαστικά μιλά για
την σύγχυση ζωής και τέχνης στον ίδιο τον ψυχισμό του δημιουργού. Μια
πλατωνική νότα για το «φαίνεσθαι και το είναι».
Το πείραμα φυσικά θα είχε ενδιαφέρον εάν ο δραματικός λόγος δεν πλάτιαζε ,
εάν δεν συμπεριλαμβάνονταν φανταχτερές συγκρούσεις, αν δεν κατέληγε σε
φλυαρία με μεγαλοστομίες και ηθικά κηρύγματα. Σαν οι ηθικές αξίες να
χρειάζονται φωνές και ένταση για να επιβληθούν. Δυστυχώς και ενώ το
ελάττωμα του θεατρικού χώρου (ένα χαμηλοτάβανο υπόγειο) μεταμορφώθηκε από
την Αγνή Ντούτση σε προτέρημα , δημιουργώντας έναν χώρο – σπίτι νησί με το
νερό να ορίζει τα σύνορα, η σκηνοθεσία επέτεινε τις αδυναμίες του έργου.
Δεν μπορώ να καταλάβω πώς ο έμπειρος Γιώργος Μιχαηλίδης οδήγησε τους καλούς
ηθοποιούς (Θόδωρο Κατσαφάδο και Ντίνα Μιχαηλίδη) στο τεντωμένο σκοινί της
μόνιμης έξαρσης που μεγέθυναν τις μεγαλοστομίες σε βάρος των λεπτών
αποχρώσεων.
Να σημειώσω την εξαιρετική νεαρή καρατερίστα Ευαγγελία Σταματέλου και τον
πάντα ευθύβολο Νίκο Αναστασόπουλο που μπορεί να δώσει σημασία ακόμα και
στην μικρή φράση.
ΟΛΓΑ ΜΟΣΧΟΧΩΡΙΤΟΥ