«ΦΑΙΔΡΑ» του Ρακίνα από το Εθνικό Θέατρο της Μ. Βρεττανίας, στο Αρχαίο
Θέατρο της Επιδαύρου, σε μετάφραση του Τεντ Χιούζ και σκηνοθεσία του
Νίκολας Χάιντνερ
Η αλήθεια είναι ότι με τον Ρακίνα είμαι προκατειλημμένη. Δεν μπορώ να
επικοινωνήσω με την βαρειά ηθικοπλαστική του αντίληψη και την χριστιανική
ηθική του 17ου αιώνα που αντιμετωπίζει τα ανθρώπινα πάθη και τον έρωτα υπό
το πρίσμα της ενοχής, της μετάνοιας και της τιμωρίας. Ετσι προτιμώ τον
«Ιππόλυτο» του Ευρυπίδη από την «Φαίδρα» του Ρακίνα.
Το έργο γραμμένο σε αλεξανδρινό δεκαπεντασύλλαβο ακολουθεί στο πρωτότυπό
του τη στατική αρχιτεκτονική του θεάτρου ιδεών, όπου οι ήρωες εκφέρουν
βαρείς μονολόγους σχεδόν αποκομμένοι από τα δρώμενα.
Η σκηνοθεσία δεν προσπάθησε καν να καινοτομήσει, στηρίχτηκε όμως στην
μετάφραση – διασκευή του εθνικού ποιητή της Μ. Βρετανίας, τον Τεντ Χιούζ
(σύζυγο της διάσημης αυτόχειρος ποιήτριας Σίλβια Πλαθ), που παρέδωσε ένα
σύγχρονο πιο γήινο κείμενο, όχι αυστηρά ποιητικό και επέτρεψε στους
ηθοποιούς να προσεγγίσουν και να εκφράσουν πιο πειστικά το ανεξέλεγκτο
ερωτικό πάθος και την άβυσσο της ανθρώπινης ενόρμησης, χωρίς όμως τελικά να
αποφευχθεί και ένας παλιοκαιρίσιος μελοδραματισμός.
Το μεγάλο βέβαια ατού ήταν η Ελεν Μίρεν, η μεγάλη αυτή οσκαρική
πρωταγωνίστρια στο ρόλο της Φαίδρας (ο παράφορος και καταστροφικός έρωτάς
της για τον πρόγονό της Ιππόλυτο είναι και το θέμα του έργου) , που με
άρτια τεχνική και απόλυτο έλεγχο των εκφραστικών της μέσων, καθυπόταξε τον
αυστηρό θεατρικό χώρο της Επιδαύρου, και του επιβλήθηκε με φυσικότητα και
φωνητική δεξιοτεχνία, όσο βέβαια της επέτρεπε και ο ίδιος ο συγγραφέας.
Ολη η θεατρική ομάδα έφερε εμφανώς τα σημάδια της άρτιας βρετανικής
θεατρικής παράδοσης, με την βετεράνο Μάργκαρετ Τσίζακ στο ρόλο της γριάς
Οινώνης να μας θυμίζει ως φιγούρα αλλά και θεατρική έκφραση τη δική μας
Αννα Συνοδινού.
Τέλος το λιτό σκηνικό του έργου (κατασκευάστηκε ειδικά για την Επίδαυρο)
από οξυδωμένο σίδηρο, με τις καμπύλες και τις αιχμές του, έδενε με το
συνολικό τοπίο του θεάτρου.
Πάντως προς μεγάλη ανακούφιση των ντόπιων επιχειρηματιών εστίασης και
ξενοδοχειακών καταλυμάτων, ο κοίλον γέμισε και εμφανίσθηκε όλη η καλή
κοινωνία της Αθήνας (που είχαμε καιρό να συναντήσουμε στο Αργολικό Θέατρο)
ίσως γιατί έμαθε ότι εκεί θα συναντούσε τον Τομ Χανκς.