ΦΘΙΝΟΠΩΡΙΝΗ ΣΟΝΑΤΑ του Ινγκμαρ Μπέργκμαν
Στο θέατρο «ΑΛΜΑ», σε σκηνοθεσία Βαρβάρας Μαυρομάτη
Η Φθινοπωρινή Σονάτα (1978) είναι η τελευταία ταινία του Μπέργκμαν
πριν από το αυτοβιογραφικό Φάννυ και Αλέξανδρος (1983) που κλείνει την
καθαρά κινηματογραφική του περίοδο.
Ένα «λογοτεχνικό σενάριο» χωρίς σκηνικές οδηγίες που μπορεί κανείς να το
χειριστεί είτε σαν θεατρικό έργο, είτε σαν λογοτεχνικό κείμενο, είτε σαν
κινηματογραφικό σενάριο.
Τόσο τα θέματα που πραγματεύεται όσο και η τεχνική του παραπέμπουν στο
σύνολο της δραματουργικής άποψης του Μπέργκμαν.
Ένα έργο «δωματίου» με διάλογο που παίρνει το χαρακτήρα πολλές φορές του
εσωτερικού μονολόγου. Ψυχικές καταστάσεις και συγκρούσεις, βαθειά
παρατήρηση της ανθρώπινης φύσης, μια εσωτερική ματιά στις σχέσεις των
ανθρώπων, των γενεών, των παιδικών τραυμάτων που καθορίζουν την ενήλικη
ζωή, την υπαρξιακή αγωνία του ατόμου απέναντι στη ζωή και το θάνατο, την
πίστη στο αναπάντητο ερώτημα «υπάρχει θεός»;
Η σκηνοθέτης αντιμετώπισε το έργο σα μια μουσική σονάτα και ευτύχησε στις
ερμηνείες των ηθοποιών της, την Ολια Λαζαρίδου, τον Περικλή Μουστάκη και τη
Μαρίσσα Τριανταφυλλίδου, που κινήθηκαν ακριβώς στους χαμηλούς τόνους και
την ψυχογραφική λεπτομέρεια.
Είχαμε δε την ευκαιρία να απολαύσουμε για δεύτερη φορά φέτος, την
εξαιρετική ηθοποιία της Μάγιας Λυμπεροπούλου και την βραχνή θαμπάδα με την
οποία σκιαγράφησε τον κλειστό κόσμο της Σαρλότ.
Είναι η ηθοποιός που ξέρει να αποκαθηλώνει το ρόλο την ίδια στιγμή που τον
υπερασπίζεται.
Βέβαια οι «βελούδινες» ψυχολογικές συγκρούσεις της μεσαίας αστικής τάξης
που αναδύονται από τα προ τριακονταετίας έργα του Μπέργκμαν, μπορεί να
θεωρούνταν ρηξικέλευθες στην εποχή τους, ηχούν όμως σχεδόν παλιομοδίτικα
νοσταλγικά σήμερα, που η βία έχει πάρει άλλες διαστάσεις στην
καθημερινότητα του κόσμου και καλούνται οι συγγραφείς με νέο τρόπο να
προσεγγίσουν τα ρημαγμένα ψυχικά τοπία εκατομμυρίων ανθρώπων των
μεγαλουπόλεων.
ΑΘΗΝΑ 3-4-06
ΜΟΣΧΟΧΩΡΙΤΟΥ ΟΛΓΑ