«Ω ΣΜΥΡΝΗ ΜΟΥ, ΟΜΟΡΦΗ ΜΟΥ Izmir” σε Σκηνοθεσία της Νεσρίν Καζάνκαγια
Με πάνω από 630 παραστάσεις αποχαιρετήσαμε τη θεατρική σαιζόν 2012-2013 εν
μέσω ανελέητης κρίσης, φαινόμενο που θέλει σοβαρή συζήτηση και ανάλυση και
όχι εύκολες αιτιάσεις.
Ταυτόχρονα ξεκίνησε και το Φεστιβάλ Αθηνών, με πρόγραμμα εμφανώς
συρρικνωμένο ακριβώς λόγω της κρίσης και του γεγονότος ότι ο Διευθυντής του
πληροφορήθηκε μόλις πρόσφατα ότι τελικώς αυτό θα …πραγματοποιηθεί.
Αυτή η εικόνα των θεατρικών μας πραγμάτων, αποδίδει νομίζω την
σουρεαλιστική κοινωνική κατάσταση που βιώνουμε εσχάτως.
Και μέσα σ’ αυτό το αντιφατικό κλίμα, έρχεται μια τρυφερή παράσταση από την
εξεγερμένη Κωνσταντινούπολη και μάλιστα από ένα σοκάκι πίσω από την
κεντρική οδό του Πέραν, που εδρεύει το ομώνυμο Θέατρο Πέρα, που αναφέρεται
στην καταστροφή της Σμύρνης το 1922 και το πώς τη βίωσαν δύο οικογένειες. Η
μεγαλοαστική οικογένεια Βλαστού που ετοιμάζεται να φύγει για την Ελλάδα και
η τούρκικη οικογένεια που ήταν στη δούλεψη των Βλαστών.
Το θέμα του έργου θα μπορούσε να αποτελέσει μια εκρηκτική ύλη στα χέρια των
τούρκων καλλιτεχνών. Όμως αντ’ αυτού προέκριναν να το αντιμετωπίσουν
μαλακά, γενναιόδωρα. Ακόμα και η κρίση μεταξύ των δύο «ακραίων» και από τις
δύο πλευρές, εκφράζεται μ’ ένα ζεϊμπέκικο.
Οι ηθοποιοί μιλούν ελληνικά, ακούγονται παραδοσιακά τραγούδια και των δύο
χωρών, κρατούνται ισορροπίες που ξενίζουν, όλα οδηγούν στην ελληνοτουρκική
φιλία, πάνω στη βάση μιας ιστορικής κατανόησης (η αναφορά στην Ιλιάδα του
Ομήρου εκεί έτεινε).
Με ξάφνιασε ευχάριστα αυτή η παρρησία των τούρκων καλλιτεχνών να ασχοληθούν
με ένα θέμα που είναι και γι αυτούς «εθνικά» δύσκολο και να ανοίξουν ένα
παράθυρο στην αλληλοκατανόηση.
Σκέφτηκα με λύπη πως σήμερα στη χώρα μου, δύσκολα καλλιτέχνης θα αποφάσιζε
να ανεβάσει έργο πάνω σε ένα ευαίσθητο εθνικό θέμα και ταυτόχρονα να
θελήσει να κινηθεί έξω από τα καθιερωμένα κλισέ. Με τρόμο αναλογίζομαι την
αυτολογοκρισία που ελλοχεύει μπρος στον κίνδυνο στοχοποίησής του από
φαιομελανοχίτωνες τελευταίας κοπής.
Παρόλη βέβαια την συμπάθειά μου προς τα κίνητρα των τούρκων καλλιτεχνών,
οφείλω να πω ότι η παράσταση καλλιτεχνικά μας απογοήτευσε, εφόσον
γνωρίζουμε ότι το θέατρο της Πόλης έχει πολλά περισσότερα να μας επιδείξει.
Ετσι, ήταν εμφανές πως το υλικό δεν μετουσιώθηκε σε θέατρο αξιώσεων, οι
συγκρούσεις των καταστάσεων και των προσώπων έρεπαν στον ερασιτεχνισμό, το
σενάριο φλυαρούσε αδόκιμα, και το σύνολο δεν συγκροτούσε ούτε μια σοβαρή
ηθογραφία.
Παρόλα αυτά η προσπάθειά τους αποτέλεσε μάθημα για όλους μας.
ΟΛΓΑ ΜΟΣΧΟΧΩΡΙΤΟΥ