“ÇËÅÊÔÑÁ” ôïõ ÓÏÖÏÊËÇ
ÁÐÏ ÔÏ ÅÈÍÉÊÏ ÈÅÁÔÑÏ
ÔÁÕÔÏÔÇÔÁ ÔÇÓ ÐÁÑÁÓÔÁÓÇÓ
ÌÅÔÁÖÑÁÓÇ – ÄÑÁÌÁÔÏÕÑÃÉÊÇ ÅÐÅÎÅÑÃÁÓÉÁ: ÄçìÞôñçò Ìáõñßêéïò
ÓÊÇÍÏÈÅÓÉÁ: ÄçìÞôñçò Ìáõñßêéïò
ÓÊÇÍÉÊÁ – ÊÏÓÔÏÕÌÉÁ: Ãéþñãïò ÐÜôóáò
ÌÏÕÓÉÊÇ: Ðáíáãéþôçò Êáëáôæüðïõëïò
×ÏÑÏÃÑÁÖÉÁ: Åëåõèåñßá Íôåêþ
ÖÙÔÉÓÌÏÉ: ËåõôÝñçò Ðáõëüðïõëïò
ÐÁÉÆÏÕÍ: Êþóôáò Ôñéáíôáöõëëüðïõëïò (ÄçìÞôñçò Ìáñùíßôçò), Íßêïò ÊáñáèÜíïò,
Ëßíá ËáìðñÜêç, ËáÝñôçò Âáóéëåßïõ, ÊáñõïöõëëéÜ ÊáñáìðÝôç, Ìáñãêáñßôá ÔæÝðá,
Ìáñßá Êå÷áãéüãëïõ, Ìáñßá ÊáôóéáäÜêç, ÁñéóôïôÝëçò Áðïóêßôçò
…Çôáí ùñáßá ôá ìÜôéá óïõ ìá äåí Þîåñåò ðïõ íá êïéôÜîåéò
äåí Þîåñá ðïõ íá êïéôÜîù ìÞôå êé åãþ,
÷ùñßò ðáôñßäá åãþ ðïõ ìÜ÷ïìáé åäþ ðÝñá,
ðüóïé ãýñïé;
(Ã.ÓåöÝñçò, Ìõèéóôüñçìá, ÉÓÔ, Ïíïìá ä’ ÏñÝóôçò)
Ç óõæÞôçóç ãéá ôçí åñìçíåßá êáé ôçí óêçíéêÞ áðüäïóç ôïõ Áñ÷áßïõ ÄñÜìáôïò,
åßíáé ùò ãíùóôüí áôåëåßùôç. ÅðáíÝñ÷åôáé âÝâáéá äñéìýôåñç êÜèå öïñÜ ðïõ
áíôéìåôùðßæïõìå ìéá óêçíéêÞ ðñïóÝããéóç ðïõ áðïìáêñýíåôáé áð’ üôé óõíçèßóáìå
íá ïíïìÜæïõìå “êëáóóéêü”, Þôïé ïõóéáóôéêÜ ôçí ÑïíôçñéêÞ ðáñüäïóç. ÖÝôïò
áöïñìÞ Ýäùóáí äýï ðáñáóôÜóåéò ôçò ôñáãùäßáò ôïõ ÓïöïêëÞ ÇËÅÊÔÑÁ, ç ìéá óå
óêçíïèåóßá Ì. Ìáñìáñéíïý êáé ç Üëëç ôïõ Ä. Ìáõñßêéïõ ìå ôï Åèíéêü ÈÝáôñï.
ÅÜí ôçí óêçíïèåóßá ôïõ Ìáñìáñéíïý ìðïñåß êáíåßò ìå åõêïëßá íá ôçí …
îåðåôÜîåé óôï ÷þñï ôïõ ìåôáìïíôÝñíïõ êáé íá êáèáñßóåé åýêïëá ìáæß ôçò, ç
ÇËÅÊÔÑÁ ôïõ Ä. Ìáõñßêéïõ, áðáéôåß ìéáí Üëëç áíôéìåôþðéóç êáé ðéï
ãåííáéüäùñç ìáôéÜ. Ãéáôß ï Ìáõñßêéïò äåí áãíïåß ôçí ðáñÜäïóç, ïýôå
åðé÷åéñåß íá óðÜóåé üëïõò ôïõò êþäéêåò. Áíôßèåôá ôïõò ÷ñçóéìïðïéåß, êáé
ôáõôü÷ñïíá äçìéïõñãåß ôüóåò ñùãìÝò, üóï ôïõ áñêåß ðñïêåéìÝíïõ íá öÝñåé óå
åðéêïéíùíßá äýï êüóìïõò. Ôïí áñ÷áúêü, ðïõ ôåëåõôáßïò åêöñáóôÞò ôïõ åßíáé ï
ÓïöïêëÞò êáé ôïí óçìåñéíü, ðïõ êáôÜ ôï óêçíïèÝôç äåí äéáèÝôåé Üëëç
êïóìïèåùñßá ðÝñáí ôçò ôå÷íïëïãßáò. ÁõôÞ åßíáé ç âáóéêÞ ôïõ áéóèçôéêÞ êáé
áð’ áõôÞí ôçí ïðôéêÞ äüìçóå ôçí üëç ðáñÜóôáóç. Ôï ðéï ÷ñÞóéìï åñãáëåßï ôïõ
áðïôÝëåóå ç ìåôÜöñáóç áðü ôïí ßäéï, êáèþò êáé ç äñáìáôïõñãéêÞ åðåîåñãáóßá
ôïõ. Ôï áðïôÝëåóìá ìáò ðñüóöåñå Ýíá êåßìåíï óå óôÝñåá óçìåñéíÞ ãëùóóá,
Üëëïôå óêëçñÞ êáé Üëëïôå ðïéçôéêÞ, Ýíá êåßìåíï ðïõ ï ëüãïò ôïõ ÓïöïêëÞ
Ýöôáíå óå ìáò êáßñéïò, åõèýâïëïò, óõãêëïíéóôéêüò.
Ç üëç óêçíéêÞ áíôßëçøç ïñßæåôáé ùò ó÷Þìá áðü ôï äßðïëï, áñ÷áúêüò êüóìïò (ï
êüóìïò ôçò ÇëÝêôñáò êáé ôïõ ðáëáôéïý), êáé óýã÷ñïíïò êüóìïò (ÐõëÜäçò,
ÏñÝóôçò, Ðáéäáãùãüò). Áõôïß ïé ôåëåõôáßïé èá åéóÝëèïõí ìå óýã÷ñïíá
êïóôïýìéá óôçí áñ÷áúêÞ óêçíÞ êáé ï óéùðçëüò ìá äñáóôÞñéïò ÐõëÜäçò èá
÷åéñßæåôáé ìéá óýã÷ñïíç êïíóüëá. ÁõôÞ ç êïíóüëá ìåôáôñÝðåôáé óå öëåãüìåíï
âùìü êáôÜ ôçí åßóïäï ôçò ÇëÝêôñáò êáé ôïõ ÷ïñïý, êáé èá êëåßóåé ôï äñÜìá.
ÐáéäéêÝò öùíÝò ðïõ áêïýãïíôáé áðü ôá ìåãÜöùíá, óôçñßæïõí ìíÞìåò áèùüôçôáò
ìðñïò óôá öïâåñÜ ðïõ èá óõìâïýí. ÐáñÜëëçëá, áêïýãïíôáé áðïóðÜóìáôá áðü ôï
Ìõèéóôüñçìá ôïõ ÓåöÝñç ( Ïíïìá ä’ ÏñÝóôçò), ðñïöáíþò ãéá íá âáèýíïõí ôçí
áßóèçóç ìéáò ôùñéíÞò áíôßëçøçò ðÜíù óôï ôüôå.
Ï Ðáéäáãùãüò êéíåß ôá íÞìáôá áðü ìéá ãùíßá, êáé ìáò ìåôáöÝñåé ìüíï ôéò
ïõóéáóôéêÝò ðëçñïöïñßåò, ùò ñåðüñôåñ ôçëåüñáóçò.
Ôá õðüëïéðá ìáò ôá ëÝåé ç êïñõöáßá ôïõ ÷ïñïý ôùí Ìõêçíáßùí, ðïõ ï Ìáõñßêéïò
ìåôáôñÝðåé óå ôõöëÞ ìÜíôéóóá (êáèüëïõ ðáñÜäïîï ìéáò êáé ç ðáñÜäïóç èÝëåé
ôïõò ìÜíôåéò ôõöëïýò). Óå óõìðëÞñùìá, ç êïñõöáßá – ôñïöüò, ìå óöñáãéóìÝíï
óôüìá, ðïõ äñá óéùðçëÜ áëëÜ Ýíôïíá, ùò ìçôÝñá ôçò ÇëÝêôñáò, åßíáé ç Üëëç
ðáñÝìâáóç ôïõ óêçíïèÝôç óôïí êáôÜ ôá Üëëá óõìâáôéêü ÷ïñü. Óõíåðéêïõñïýìåíïò
áðü ôç èáõìÜóéá óêçíïãñáöéêÞ äïõëåéÜ ôïõ Ã. ÐÜôóá (ç óêçíïèåóßá ïõóéáóôéêÜ
óõí-óêçíïèåôåß), áðëþíåé ôç äñÜóç Ýîù áðü ôï êïßëï. Ôá óêçíéêÜ âñßóêïíôáé
óôï âÜèïò, ôï âáóéêü äå ìïôßâï, ìéá ãëõðôÞ óýíèåóç ôïõ Ëáïêþïíôïò,
ìåôáôñÝðåôáé êáôÜ ôçí åìöÜíéóç ôçò ÊëõôáéìíÞóôñáò óå ðáíýøçëï âÜèñï, êáé
èýñåò ðáëáôéïý ìå ôç ÷ñÞóç ðáíéþí.
Ï Ìáõñßêéïò ðáßæåé ìå ôïõò ôåëåôïõñãéêïýò êþäéêåò êáé ôïí ðïéçôéêü
ñåáëéóìü. ÕðÞñîáí óêçíÝò ðïõ îå÷þñéóáí, õðïóôçñßæïíôáò ôçí áñ÷éêÞ
óêçíïèåôéêÞ èåþñçóç. Ç óêçíÞ ôçò áíôéðáñÜèåóçò ÊëõôáéìíÞóôñáò – ÇëÝêôñáò
åßíáé ôåëåôïõñãéêÞ, åíþ ç óêçíÞ ôçò áíáãíþñéóçò, ìå ôçí ÇëÝêôñá íá óçêþíåé
øçëÜ ôïí ÏñÝóôç (áäåëöÞ êáé ìçôÝñá ôáõôü÷ñïíá), ðáñáêéíäõíåõìÝíç áëëÜ
èáñáëÝá.
ÅíäéáöÝñïõóá åðßóçò åßíáé ç åêäï÷Þ ôïõ Ìáõñßêéïõ íá ìçí èåùñÞóåé üôé ç
ìçôñïêôïíßá ôåëåßôáé ÷ùñßò áìöéâïëßá , áëëÜ íá åðéëÝîåé íá áíáäåßîåé ôéò
óêïôåéíÝò ðëåõñÝò ôùí äñáìáôéêþí ãåãïíüôùí (ðñÜãìá ðïõ áðïäÝ÷ïíôáé êáé
ðïëëÝò èåùñçôéêÝò áíáëýóåéò). Åôóé óôï ôÝëïò Ý÷ïõìå Ýíá öïâéóìÝíï ðáéäß
ãåìÜôï áâåâáéüôçôá êáé ü÷é Ýíáí óßãïõñï ÏñÝóôç. Ìéá óõíôñéììÝíç ðñïò óôéãìÞ
ÇëÝêôñá, ðïõ èá åìöáíéóèåß ôåëéêÜ óôï âÜèïò , áíåâáóìÝíç óå âÜèñï êáé ìå
âáóéëéêÜ åíäýìáôá. Ïëá ëïéðüí Þôáí Ýíáò áãþíáò åîïõóßáò;
Ç ìïõóéêÞ ôïõ Ðáíáãéþôç Êáëáôæüðïõëïõ, äñá ùò êéíçìáôïãñáöéêü óÜïõíôñáê êáé
ü÷é ôõ÷áßá. Õðïóôçñßæåé ôç äñÜóç. Ç ìïõóéêÞ ôïõ, ìéá óýíèåóç Ýèíéê êáé
óýã÷ñïíùí óôïé÷åßùí, áêïëïõèåß ôç âáóéêÞ óêçíïèåôéêÞ éäÝá ôïõ áñ÷áúêïý
ôüôå, ìå ôï ôå÷íïëïãéêü óÞìåñá. Éóùò ìüíï íá âáñáßíåé êÜðïéåò óôéãìÝò
õðåñâïëéêÜ ìå ôç ìüíéìç ðáñïõóßá ôçò. ÊÜðïéá öùíçôéêÜ ôïõ ÷ïñïý, ðïõ äåí
ðñïêñßèçêáí , áíôßèåôá èá îåêïýñáæáí ôç äñÜóç.
Ï Ìáõñßêéïò ãíùñßæåé ôá êéíçìáôïãñáöéêÜ ìÝóá êáé ôá ÷ñçóéìïðïéåß óõíåéäçôÜ
óôéò èåáôñéêÝò ôïõ óêçíïèåóßåò. Ðáßæåé ìå ôéò óêéÝò, ôï öùò, ôï óêïôÜäé,
ôïõò Þ÷ïõò. Ôßðïôå ôï ìåìðôüí. Êáé åÜí ôï äñÜìá ìáò åðéôñÝðåé íá
ðñïóäéïñßóïõìå ôç äéáñêÞ ðáëéíäñüìçóç ôçò áíèñþðéíçò ýðáñîçò áíÜìåóá óôç
æùÞ êáé ôï èÜíáôï, ôçí áðåëðéóßá êáé ôç äñÜóç,ôï öùò êáé ôï óêïôÜäé, (áõãÞ
öôÜíåé ï ÏñÝóôçò, íý÷ôá èá óõíôåëåóôåß ç åêäßêçóç), ôüôå åõöõþò ï
óêçíïèÝôçò Ýðáéîå ìå ôï óôïé÷åßï áõôü. Ãéáôß äåí åßíáé ôõ÷áßï ðüóï ç áõãÞ
ìïéÜæåé ìå ôï óïýñïõðï. Ïé õäñßåò ðïõ ôáõôü÷ñïíá ìïéÜæïõí ìå áíôéáåñïðïñéêÜ
öþôá, áðïôåëåóìáôéêÜ ôüíéæáí ôçí ðáñáðÜíù áíôßèåóç – ó÷Ýóç.
Åßíáé áëÞèåéá üôé ç üëç óýëëçøç âáäßæåé ó’ Ýíá ôåíôùìÝíï óêïéíß.
Êéíäõíåýïíôáò äéáñêþò íá ðÝóåé ó’ Ýíáí óýã÷ñïíï øõ÷ïëïãéóìü, óå ìéá îÝíç
ðñïò ôï Óïöüêëåéï êüóìï, ñåáëéóôéêÞ áôïìéêÞ äéáöïñïðïßçóç, ìå ôç óýã÷ñïíç
Ýííïéá. Íá ðáñáóõñèåß óå ìéá ìåëÝôç ÷áñáêôÞñùí (Ôóå÷ùöéêïý ôýðïõ Þ
ÁìåñéêÜíéêïõ øõ÷ïëïãéêïý ñåáëéóìïý), áíôß íá ìáò áíáäåßîåé ôéò ìïñöÝò ôïõ
ÓïöïêëÞ ùò áðïôõðþóåéò ôïõ áéþíéïõ áíèñþðïõ (êáôÜ Þèïò êáé öýóéí). Åðßóçò
åßíáé áëÞèåéá ðùò äåí êáôïñèþíåé ðÜíôá íá óõíäÝåé ôçí âáóéêÞ ôïõ áíôßëçøç –
áíôßèåóç. Ïìùò ôï óêïéíß óôá ÷Ýñéá ôïõ äåí Ýóðáóå. Ìüíï ç áäýíáìç åñìçíåßá
ôïõ Íßêïõ ÊáñáèÜíïõ – ÏñÝóôç, ðïõ ðñïóÝããéóå öïâéóìÝíá ôï ñüëï,
óõìðåñéëáìâáíïìÝíçò êáé ôçò åëëåéðïýò Üñèñùóçò, Ýèåóå óå óïâáñü êßíäõíï ôï
åã÷åßñçìá.
Ðáñ’ üëá áõôÜ, ðñüêåéôáé ãéá ìéá Üêñùò åíäéáöÝñïõóá áðüðåéñá. Ç ÊáñéïöõëëéÜ
ÊáñáìðÝôç äÜìáóå Ýíáí èçñéþäç ñüëï. Ðéï ìåóôÞ, ðéï óßãïõñç, êáèéåñþíåôáé
óôï ÷þñï ôçò åñìçíåßáò ôùí áñ÷áßùí ãõíáéêåßùí ìïñöþí. Ç öùíÞ ôçò üìùò, áí
êáé ðéï êáëëéåñãçìÝíç, áäõíáôåß áêüìá íá ðéÜóåé ôçí åõëõãéóßá ôùí ÷áìçëþí
ôüíùí, åíþ ðáñáìÝíåé âáóéêü ôçò áôïý ç ëõìÝíç ôçò êßíçóç. Ç Ìáñßá
ÊáôóéáäÜêç åñìÞíåõóå ôçí ÊëõôáéìíÞóôñá (ðïõ åìöáíßæåôáé óôï øçëü ôçò âÜèñï
ìå ìùñü óôçí áãêáëéÜ, ãåãïíüò ðïõ áýîáéíå ôçí Ýíôáóç ôïõ äéáëüãïõ ôçò ìå
ôçí ðåñéèùñéïðïéçìÝíç ÇëÝêôñá) ìå øõ÷ïëïãéêïýò ôüíïõò, óå óêüðéìç áíôßèåóç
ðñïò ôçí ôåëåôïõñãéêÞ ôçò åìöÜíéóç. Ç Ìáñßá Êå÷áãéüãëïõ Ýðëáóå ìéá ôñõöåñÞ,
åõÜëùôç ×ñõóüèåìç, ðáèçôéêÞ êáé áìÞ÷áíç, éêáíü áíôßðïäá óôçí ïñãéóìÝíç
ÇëÝêôñá. Ï Á. Áðïóêßôçò åìöÜíéóå Ýíáí Áßãéóèï ùò êéíçìáôïãñáöéêü óôáñ, ðïõ
ìüíï ôï êïóôïýìé ôïõ êáé ü÷é ç åñìçíåõôéêÞ ôïõ ãñáììÞ, ðáñÝðåìðå óôç
óýíäåóÞ ôïõ ìå ôçí ÊëõôáéìíÞóôñá. Ç Ë ßíá ËáìðñÜêç óôÝñåç êáé Ýìðåéñç óôçí
Êïñõöáßá – ÌÜíôéóóá, åíþ ç Ìáñãêáñßôá ÔæÝðá êáôáëõôéêÜ åýãëùôôç óôç âïõâÞ
ôçò ðáñïõóßá ùò Êïñõöáßá – Ôñïöüò. Ï ðáéäáãùãüò ôïõ Ê. Ôñéáíôáöõëëüðïõëïõ
(äåí åßäá ôçí áðïôåëåóìáôéêüôçôá ôçò åêäï÷Þò ôïõ Ä. Ìáñùíßôç) ëéôüò,
áðïäüèçêå ìå ôñõöåñüôçôá áëëÜ êáé ôï âÜñïò áõôïý ðïõ ãíùñßæåé.