“Ç ÁÐÏØÇ ÔÇÓ ÅÚÌÉ” ôïõ ÍôÝéâéíô ×Ýáñ
Óôï ÈÝáôñï “ÐÏÑÔÁ”
ÔÁÕÔÏÔÇÔÁ ÔÇÓ ÐÁÑÁÓÔÁÓÇÓ
ÌÅÔÁÖÑÁÓÇ: ÊùóôÞò Óêáëéüñáò
ÓÊÇÍÏÈÅÓÉÁ: Íßêïò ÌáóôïñÜêçò
ÓÊÇÍÉÊÁ: ÈÜëåéá Éóôéêïðïýëïõ
ÊÏÓÔÏÕÌÉÁ: Êëáéñ ÌðñÝéóãïõåë
ÖÙÔÉÓÌÏÉ: ËåõôÝñçò Ðáõëüðïõëïò
MOYÓÉÊÇ ÅÐÉÌÅËÅÉÁ: ÄçìÞôñçò Éáôñüðïõëïò
ÐÁÉÆÏÕÍ: Áëêçò Êïýñêïõëïò, ÐÝãêõ Ôñéêáëéþôç, Ôáóþ Êáâáäßá, ÎÝíéá
Êáëïãåñïðïýëïõ, ÌðÜìðçò Ãéùôüðïõëïò, Êþóôáò ÊÜððáò
O Nô. XÝáñ åßíáé áðü åêåßíïõò ôïõò èåáôñéêïýò óõããñáöåßò ðïõ áöïý ðÞñáí
ìÝñïò óôï êßíçìá ôïõ ÌÜç ôïõ 1968 êáé åðçñåÜóôçêáí ìå ôïí Ýíáí Þ ôïí Üëëïí
ôñüðï áðü ôéò éäÝåò ôïõ, ç ðïëéôéêÞ ìå ôçí åõñåßá Ýííïéá ðåñíÜåé ìÝóá áðü
ôï Ýñãï ôïõò. Óôïí ×Ýáñ êáé ùò èÝìá (ðïëéôéêÞ äéáöèïñÜ, êñéôéêÞ ôïõ
åñãáôéêïý êüììáôïò, åðáíÜóôáóç óôçí Êßíá, ìåôáðïëåìéêüò êáôáíáëùôéóìüò,
öáóéóìüò, Éñëáíäéêü æÞôçìá êëð) áëëÜ êõñßùò ùò óôÜóç áðÝíáíôé óôéò
êïéíùíéêÝò áîßåò, ôéò ó÷Ýóåéò ôùí áíèñþðùí, ôçí ôÝ÷íç êáé ôï ñüëï ôçò.
Óôçí “Áðïøç ôçò Åúìé”, ðáñáêïëïõèïýìå ôç ó÷Ýóç ìéáò çèïðïéïý, ôçò ÅóìÝ êáé
ôçò êüñçò ôçò ôçò Åúìé, ãéá ìéá 15åôßá ðåñßðïõ, îåêéíþíôáò áðü ôï 1977,
üôáí ç Åúìé áðïöáóßæåé íá ðáíôñåõôåß Ýíá íåáñü, öéëüäïîï äçìïóéïãñÜöï, ôïí
Íôïìéíßê êáé íá êÜíåé ðáéäéÜ ìáæß ôïõ. Åôóé ìáò ðåñéãñÜöåé ìéá ïëüêëçñç
åðï÷Þ, üðïõ áëëÜæïõí ïé ðáñáäïóéáêÝò ó÷Ýóåéò êïéíïý êáé ôÝ÷íçò, ôá ÌÌÅ
åéóâÜëëïõí êõñéáñ÷éêÜ óôç æùÞ ìáò êáé ðáñåìâÜëëïíôáé óôçí åðéêïéíùíßá ôïõ
Ýñãïõ ôÝ÷íçò êáé ôïõ êïéíïý, ç ßäéá ç èÝóç ôïõ èåÜôñïõ óôçí ðíåõìáôéêÞ æùÞ
áëëÜæåé, ìáæß ìå ôç äõíáôüôçôá ôïõ çèïðïéïý íá æÞóåé ìüíï áð’ ôçí êáèåáõôÞ
èåáôñéêÞ ôïõ åñãáóßá. ÐáñÜëëçëá, áëëÜ åî ßóïõ åìöáíôéêÜ åîåôÜæåé ôéò
ó÷Ýóåéò ìçôÝñáò êáé êüñçò, áíáäåéêíýåé ôïí ðñïâëçìáôéóìü ãéá ôï ðüóï
æùíôáíü êáé áíáãêáßï ðáñáìÝíåé ôï èÝáôñï óôç óçìåñéíÞ åðï÷Þ, áëëÜ åðßóçò
áíáäåéêíýåé êÜðïéåò éäéáßôåñåò ðëåõñÝò ôïõ âñåôáíéêïý ÷áñáêôÞñá, üðùò
åêåßíï ôï åßäïò ôçò áëáæïíßáò Þ ôçò Ýðáñóçò ðïõ åðéäåéêíýïõí ïé ìåóïáóôïß,
áñíïýìåíïé íá ðáñáêïëïõèÞóïõí ôéò áëëáãÝò óôïí ðñáãìáôéêü êüóìï.
Ï óõããñáöÝáò -üðùò óçìåéþíåé ï ßäéïò- äéÜëëåîå óõíåéäçôÜ ôç ìïñöÞ ôïõ
ôåôñÜðñá÷ôïõ Ýñãïõ, áêñéâþò ãéá íá ðáñáêïëïõèÞóåé ôçí åðßäñáóç ðïõ áóêåß
óôïí êáèÝíá ìáò ï ÷ñüíïò. Ìéá ìïñöÞ ðïõ üíôùò Ý÷åé åãêáôáëåéöèåß áðü ôïõò
óýã÷ñïíïõò èåáôñéêïýò óõããñáöåßò, ðïõ êáôÜ ôïí ßäéïí ðÜëé, åðçñåáóìÝíïé
áðü ôçí ôçëåüñáóç êáé ôïí êéíçìáôïãñÜöï äéáëëÝãïõí ðéï áðïóðáóìáôéêÝò
ôå÷íéêÝò.
Ìå Üëëá ëüãéá ðñïóðáèåß íá ãñÜøåé Ýíá áóôéêü äñÜìá óáí ôïí Éøåí Þ Ýíá
øõ÷ïëïãéêü äñÜìá óáí ôïí Ï’ Íçë, êáé ìÜëéóôá ìå óáöÞ ðñüèåóç íá êñéôéêÜñåé
ôçí ôçëåïðôéêÞ êáé êéíçìáôïãñáöéêÞ áéóèçôéêÞ.
Ïìùò ç öüñìá ôïõ áóôéêïý äñÜìáôïò ìðïñïýóå íá “åîçãÞóåé” ôçí êïéíùíßá ôïõ
ôÝëïõò ôïõ 19ïõ áéþíá , áêüìá êáé ôïí 20ï Ýùò ôá ìÝóá ôïõ ( áí êáé ìå
ðïëëÝò áìöéóâçôÞóåéò êáé áíáôñïðÝò), üôáí ç êïéíùíßá äéáôçñïýóå ìéá
“åõáíÜãíùóôç” öéëïóïöéêÜ êáé áéóèçôéêÜ öüñìá, êáé ïé áëëáãÝò óôç äïìÞ ôçò,
Üöçíáí ÷ñüíï ãéá ôç óõíåéäçôïðïßçóÞ ôïõò. Ïìùò ôá ôåëåõôáßá 20 ÷ñüíéá ôçò
ðáñÜíïéáò ôïõ ôÝëïõò ôïõ áéþíá, äå ÷ùñïýí óå êáíÝíá “êáëïãñáììÝíï Ýñãï”.
ÁíáãêáóôéêÜ ôá óýã÷ñïíá öáéíüìåíá ãéá íá ÷ùñÝóïõí ó’ áõôÞí, ðñÝðåé íá
áðëïðïéçèïýí, Þ í’ áðëùèïýí öëýáñá.
Åôóé ï ×Ýáñ Ýðáèå áõôü ðïõ áðå÷èáíüôáí. ÕéïèÝôçóå óôçí ïõóßá, ôçí áéóèçôéêÞ
ôùí ôçëåïðôéêþí óåéñþí êáé ôùí êéíçìáôïãñáöéêþí ôáéíéþí ôçò ÁìåñéêÜíéêçò
åêäï÷Þò ôïõ fiction. Ìüíïí åêåß áðëþíïíôáé íù÷åëéêÜ ôá ïéêïãåíåéáêÜ
äñÜìáôá, áíáãêáßá ïéêïíïìßá ðïõ áðáéôåß ôï ìÝóïí. Ãéáôß ç óõìðýêíùóç êáé ç
áðïóðáóìáôéêüôçôá, áðáéôïýí óõãêÝíôñùóç ðïõ ôï ôçëåïðôéêü êïéíü äåí ìðïñåß
íá äéáèÝóåé. ÊáôÜ ôç ãíþìç ìïõ áõôüò åßíáé êáé ï ëüãïò ðïõ ðñÜãìáôé ôï
êïéíü ôçò ðáñÜóôáóçò (êáé óôï èÝáôñï “Ðüñôá”) ðáñáêïëïõèåß ìå åíäéáöÝñïí
êáé Üíåóç ôï Ýñãï. Ãéáôß äåí ôïõ áìöéóâçôåß ôçí åîïéêåßùóç ìå ôï ôçëåïðôéêü
ìÝóïí ðïõ Ý÷åé óõíçèÞóåé.
Ïìùò Ýôóé, áíáãêáóôéêÜ ôï Ýñãï, êáé èÝëïíôáò íá íá ðåñéãñÜøåé ìå ðëçñüôçôá
Ýíáí ïëüêëçñï êüóìï êáé ãéá ìáêñý ÷ñïíéêü äéÜóôçìá, áðëïðïéåß,
ðåëáãïäñïìåß, áíïßãåé ðïëëÜ ìÝôùðá ðïõ äåí êëåßíåé, áöÞíåé äñáìáôïõñãéêÝò
áóÜöåéåò (êáé ü÷é áíáãêáßá åñùôçìáôéêÜ), ìå áðïôÝëåóìá ôá ðñüóùðá êáé ïé
ðñïèÝóåéò ôïõò íá êëõäùíßæïíôáé. Ôï ìüíï óáöÝò ðñüóùðï ôïõ Ýñãïõ åßíáé ç
ÅóìÝ (ï ×Ýáñ ãíùñßæåé êáëÜ ôïõò çèïðïéïýò), áíôßèåôá ìå ôçí Åúìé êáé ôïí
ÍôÝéâéíô. Ç ãéáãéÜ Åâåëéí ìÝíåé äñáìáôïõñãéêÜ áíáéôéïëÞãçôç, åíþ ï êáëüò
ößëïò Öñáíê äåí îÝñïõìå áí ôåëéêÜ åßíáé ôÝôïéïò. Ôï Ýñãï èá Ýðñåðå íá
ëÝãåôáé “Ç Üðïøç ôçò ÅóìÝ” ãéáôß ôçí Üðïøç ôçò Åúìé äåí ôçí äéáãíþóáìå,
ðáñüëç ôç öëõáñßá ôçò.
Ï Í. ÌáóôïñÜêçò ìáò Ý÷åé äþóåé ùò ôþñá Üîéåò êáé ìåëåôçìÝíåò óêçíïèåóßåò
êáé íá äçìéïõñãåß åéêáóôéêïýò ÷þñïõò. Ìå öñïíôßäá êáé ôñõöåñüôçôá ëïéðüí
Ýóôçóå ôçí ðáñÜóôáóç, ó’ Ýíá ëéôü, ðåñéóôñåöüìåíï óêçíéêü ôçò È.
Éóôéêïðïýëïõ. Ïé áëëáãÝò óôéò ðñÜîåéò ðïõ ïñéïèåôïýí êáé ôéò áëëáãÝò óôï
÷ñüíï äñÜóçò, ãßíïíôáé ì’ áõôÞí ôçí åéêáóôéêÞ Üðïøç ðïõ ðñïáíáöÝñáìå. Ïìùò
êÜôé äå ëåéôïýñãçóå áðïôåëåóìáôéêÜ óôéò åñìçíåßåò. Ôá ðñüóùðá óõíäÝïíôáé
Üëëïôå ÷áëáñÜ êáé Üëëïôå, óôéò óôéãìÝò Ýíôáóçò, áíôß íá óõìðëçñþíïíôáé,
áëëçëïêáëýðôïíôáé. Å÷åéò äå ôçí áßóèçóç üôé, üôáí ç ÐÝãêõ Ôñéêáëéþôç (Åúìé)
êáé ï Áëêçò Êïýñêïõëïò (ÍôÝéâéíô) âñßóêïíôáé áíôéìÝôùðïé óôç óêçíÞ, ðáßæïõí
ðéóôåýïíôáò üôé êÜðïéïò öáêüò öÝñíåé ôá ðñüóùðÜ ôïõò óôï êïéíü óå ãêñï-
ðëáí, êé ü÷é üôé õðÜñ÷åé ç áðüóôáóç êïéíïý-ðëáôåßáò. Åôóé ï ëïãïò ôïõò äå
öôÜíåé óôï êïéíü, óáí íá ôïí óôñÝöïõí ðñïò ôá ìÝóá. Ïìùò áõôÞ åßíáé
åñìçíåßá ãéá Üëëï ìÝóïí êáé ü÷é ãéá ôï èÝáôñï. Ðéóôåýù ðùò ÷ñåéÜæåôáé
åéäéêÞ ðñïóðÜèåéá áðü ôïõò íÝïõò êáé êáëïýò çèïðïéïýò, þóôå íá ìçí áöÞóïõí
ôï ìéêñüâéï íá áëëïéþóåé ôçí èåáôñéêÞ õðïêñéôéêÞ ôïõò. ÔÝëïò ç ÎÝíéá
Êáëïãåñïðïýëïõ åñìçíåýåé ôç ìåóüêïðç çèïðïéü ÅóìÝ, ìå ôç óéãïõñéÜ ðïõ ôçò
äßíåé ôï ßäéï ôçò ôï âßùìá.