ΑΚΗ ΔΗΜΟΥ «ΑΝΔΡΟΜΑΧΗ»
ΣΕ ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ ΠΑΝΟΥ ΣΚΟΥΡΟΛΙΑΚΟΥ
ΜΕ ΤΗΝ ΕΛΕΝΗ ΖΙΩΓΑ
ΣΤΟ «ΑΠΟ ΜΗΧΑΝΗΣ ΘΕΑΤΡΟ»
Οι γυναίκες του Ακη Δήμου, η Ιουλιέττα, η Ηβη, η Μαργαρίτα, η Δάφνη, η
Βιολέττα, η Ντομινίκ αλλά και όλες οι άλλες , οι ανώνυμες, ή αυτές που
υπονοούνται στα έργα του, είναι πλάσματα βαθειά ερωτικά. Οι γυναίκες,
χαραγμένες από τη φύση με την στάμπα της επιβίωσης τους είδους, μιας
επιβίωσης απόλυτα επώδυνης, γίνονται σχεδόν έρμαια του φύλου τους. Ο
συγγραφέας αναμοχλεύοντας τα’ άδυτα της ψυχής τους, διερευνώντας τα όρια
και την κατάλυσή τους, ανιχνεύοντας τ’ ανείπωτα, πονά αυτά τα μυστηριώδη
πλάσματα που κουβαλούν την μνήμη του γένους των ανθρώπων.
Το ποιητικό θέατρο που υπηρετεί με σχεδόν εμμονή ο Ακης Δήμου, απαιτεί από
τον δραματουργό να έχει ήδη μέσα του μετουσιώσει την πραγματικότητα σε
ποίηση. Να έχει δηλαδή ενώσει τα τρέχοντα και την βιωμένη εμπειρία με το
πλατύ ποτάμι της συλλογικής μνήμης, να έχει ανυψώσει την ίδια την αντίληψη
της ζωής σε ποίηση.
Οι αρχαίοι μύθοι με τον αρχαιτυπικό τους χαρακτήρα αποτελούν το δίχως άλλο
το καλύτερο όχημα για να οδηγηθείς στις ρίζες του ανθρώπινου πάθους και
φορέας μιας τέτοιας γνώσης δεν μπορεί παρά να είναι η ίδια η γλώσσα.
Η «Ανδρομάχη» του λοιπόν συνομιλεί με την αρχαία συνονόματή της, εκείνη του
αρχαίου μύθου, που έσυρε στους ώμους της την κατάρα της ευγενικής συζύγου
και της σωφροσύνης της, που όμως δεν μπόρεσε ή μάλλον εξ αιτίας ακριβώς
των αρετών της, δεν μπόρεσε να σώσει το γυιό της , τον Αστυάνακτα, ούτε καν
να ζήσει μιαν έντιμη χηρεία. Δούλα και ερωμένη των νικητών. Ο έρωτας
κατάρα.
Με τέτοιο παρελθόν η «Ανδρομάχη» του Δήμου, αποτελεί η ίδια το τοπίο της
και το μπόι της στέκεται στο ύψος της νύχτας.
Λόγος συνειρμικός που αποκαλύπτει την αλήθεια της ύπαρξής της μέσα από το
όνειρο που κι αυτό με τη σειρά του δεν αποτελεί παρά χαραμάδα του
υποσυνείδητου.
Η Ανδρομάχη δεν είναι τίποτε άλλο παρά το μνημείο των πεσόντων στο πόλεμο.
Τον κάθε πόλεμο. Επάνω της έχει ασκηθεί η απόλυτη βία, σωματική και ψυχική.
Κι ο πόλεμος είναι υπόθεση ανδρική. Για να επιβιώσει γίνεται η ίδια
δημιουργός του κόσμου της. Γίνεται η ίδια πόλη.
Για να παραδοθεί και πάλι στον έρωτα η Ανδρομάχη, πρέπει πρώτα να τον
καθάρει. Γι αυτό γυρίζει πίσω μέσω της μνήμης. Η αυτοπραγμάτωσή της
έρχεται μέσα απ’ την συνειδητοποίηση και την αποδοχή του ρόλου της. Και η
ύπαρξή της έχει νόημα για να δηλώνει εσαεί «Το πένθος μου, ένας λεκές στη
δόξα της ιστορίας. Ολη η δόξα της ιστορίας ένας λεκές».
Ο Πάνος Σκουρολιάκος σκηνοθέτησε αυτόν τον εξαίσιο μονόλογο ακολουθώντας
τους ερμηνευτικούς κώδικες της αρχαίας τραγωδίας. Η Ανδρομάχη στέκεται στη
σκηνή και συλλαβίζει τον πόνο της στην ξένη γλώσσα, σα μια μορφή
αρχαιτυπική όπως και η προκάτοχός της. Βέβαια μια άλλη ανάγνωση του
κειμένου ίσως θα φανταζόταν μια σύγχρονη Ανδρομάχη που ο ποιητικός της
λόγος θα έφτανε σ’ εμάς ως η εξομολόγηση κάποιου οικείου μας. Αλλά αυτή
είναι μια άλλη σκέψη.
Πάντως μέσα από τους υποβλητικούς φωτισμούς του Ευγένιου Διονυσόπουλου και
τα σκηνικά του Δαμιανού Ζαρίφη ( ένα υπαίθριο τοπίο που συγκρατούν φράχτες
και μια κατασκευή που θυμίζει κύλινδρο βασανιστηρίων) η Ανδρομάχη της
Ελένης Ζιώγα, μας μετέφερε τους κραδασμούς της βιασμένης γυναικείας φύσης,
που όμως δεν έχει παραιτηθεί από τα δικαιώματά της, παρά την κακοποίησή της
από ένα σύστημα ανδρικών αξιών.
Η Ελένη Ζιώγα από τον καιρό των «Χρωματιστών γυναικών» ακόμα, έχει
διαλέξει έναν δύσκολο δρόμο , σχεδόν μοναχικό και τον περπατάει μ’
αξιοθαύμαστη επιμονή. Η ερμηνεία της στην Ανδρομάχη δείχνει ότι
ανταποκρίνεται στα δύσκολα με παρρησία.
ΑΘΗΝΑ 26-11-03
ΜΟΣΧΟΧΩΡΙΤΟΥ ΟΛΓΑ