«ΠΑΝΤΡΟΛΟΓΗΜΑΤΑ» του Ν.Β. Γκόγκολ, σε Μετάφραση Λεωνίδα – Καρατζά –
Δημήτρη Τάρλοου και Σκηνοθεσία Γιάννη Μπέζου
Το κλασσικό έργο του εκκεντρικού Ρώσου συγγραφέα που θεωρείται πλέον
πρόδρομος όλων των ρευμάτων που ακολούθησαν το πρώτο μισό του 20ου αι
(συμβολισμού, εξπρεσιονισμού, ακόμα και του θεάτρου του παραλόγου), είναι
κοινός τόπος πλέον ότι δεν αποτελεί απλώς μια γκροτέσκα σάτυρα των
μικροαστικών ηθών.
Τέμνει υπαρξιακά ή κατ’ άλλους μεταφυσικά την ανθρώπινη ύπαρξη και την θέση
της σ’ έναν τόσο συμβατικό κόσμο που καταντά ο ίδιος παράλογος και
εξωφρενικά αντίθετος με την ανθρώπινη φύση.
Διαπιστώσεις μελαγχολικές (που περιέργως αντέχουν στο χρόνο), όπως
μελαγχολικά είναι κατ’ ουσίαν και τα πρόσωπα του έργου του.
Κυρίως ο Πατσαλιόσιν (ο αναποφάσιστος γαμπρός που το σκάει από το
γάμο την τελευταία στιγμή) αλλά και η πολύφερνη νύφη Αγάθια, η «παγωμένη»
από την ανασφάλεια, πράγμα ακόμα πιο συναρπαστικό, μιας και μιλάμε για
συγγραφέα του 19ου αιώνα.
Ακόμα και οι μνηστήρες, πέραν της γελοιότητάς τους, αφήνουν μιαν αίσθηση
αγωνίας ή φόβου μοναξιάς και θανάτου.
Ο Γιάννης Μπέζος όμως σκηνοθέτησε την παράσταση με κέντρο όχι τον
Πατκαλιόσιν, αλλά τον εαυτόν του (Κατσκαριόφ), φέρνοντας στα μέτρα του το
ύφος της, καταφεύγοντας στον εύκολο λαϊκισμό, χοντραίνοντας τον λόγο και
τις κινήσεις, εξαφανίζοντας τις σκιές από τα πρόσωπα και τις καταστάσεις.
Παρόλο που ο Στέλιος Μάινας (Πατκαλιόσιν) και η Ναταλία Τσαλίκη
(Αγάθια) άφηναν με τις ερμηνείες τους την ασάφεια να αιωρείται, σαν κάτι να
κινεί τα πρόσωπα πέραν του ρεαλιστικά υπαρκτού, η ισοπεδωτική παρουσία ενός
μόνο γκροτέσκου Κατσκαριόφ, ακύρωνε το φευγαλέο, προσγειώνοντας τα δρώμενα
σε έναν άχαρο «ρεαλισμό».
ΑΘΗΝΑ 12-2-07
ΜΟΣΧΟΧΩΡΙΤΟΥ ΟΛΓΑ