«ΔΥΤΙΚΗ ΑΠΟΒΑΘΡΑ» του Μπερνάρ Μαρί Κολτές, σε σκηνοθεσία Λουντοβίκ
Λαγκάρντ, στο Εθνικό Θέατρο
Ένα κείμενο της δεκαετίας του 1980, εμπνευσμένο από τα βαθιά κοινωνικά
ρήγματα της «παγκοσμιοποιημένης» Ν. Υόρκης, προφητικό για τις μέρες που
ακολούθησαν και έφτασαν έως εμάς.
Ενας συμβολικός – ρεαλιστικός ποταμός Χάντσον, μια εγκαταλελειμμένη από
τους μεσοαστούς περιοχή, μια δυτική αποβάθρα ενός λιμανιού που το πλοίο
έπαψε να προσεγγίζει, χωρίζει τους δύο κόσμους. Τους «εντός» συστήματος και
τους «εκτός».
Δύο κόσμοι που δεν επικοινωνούν μεταξύ τους και που χλευάζει ο ένας τον
άλλον, δύο κόσμοι που ακόμα και τα μέλη μεταξύ τους δεν συμβιώνουν, δεν
συνομιλούν, παρά μόνο συναλλάσσονται.
Κι αν η παραβατικότητα είναι τρόπος ζωής για τους «εκτός», το ίδιο
συμβαίνει και με τους οικονομικούς εγκληματίες «με το λευκό κολάρο». Όταν ο
γιάπις – καταχραστής με την αστή βοηθό του περάσουν στην «άλλη μεριά του
ποταμού», θα τους καταπιεί όλους ο ζόφος.
Από την πέννα του Κολτές δεν γλυτώνει κανείς, ούτε οι αστοί ούτε οι λούμπεν
– παρίες. Ένα πανίσχυρο σύστημα έχει βάλει τους κανόνες. Εχει δημιουργήσει
μετανάστες, έχει δημιουργήσει το έδαφος για το ρατσισμό, έχει αφαιμάξει τις
αποικίες, έχει επιβάλει τον κοινωνικό δαρβινισμό. Μόνο ένα μικρό κορίτσι
ψάχνει απελπισμένα την αγάπη σαν ένα κλείσιμο του ματιού του συγγραφέα, ότι
ο πόλεμος για την ανθρωπιά δεν χάθηκε.
Μέσα σε ένα εφιαλτικό ημίφως που υπονοεί ότι κι ο ήλιος όταν βγει δεν θα
είναι σύμμαχος («δύσε επιτέλους» φωνάζει η μετανάστρια μάνα Σεσίλ), με τους
παφλασμούς των βρώμικων νερών του λιμανιού να σηματοδοτούν θάνατο, ο
Γάλλος σκηνοθέτης, άφησε τους ηθοποιούς να ορίσουν τον «τόπο» του έργου και
θεωρώ πως έκανε σωστά.
Η «ποιητική-λόγια» μετάφραση του Β. Παπαβασιλείου, φώτισε τις υπαρξιακές
φωτοσκιάσεις αυτού του κειμένου που θέλει να σταθεί πέρα από τον ρεαλισμό
της επιφάνειας.
Ενας θίασος από άξιους ηθοποιούς έφερε σε πέρας το ταξίδι σ’ αυτό το
λιμάνι της αγωνίας.
Ξεχώρισε η νεαρή Αναστασία-Ραφαέλα Κονίδη (Κλαιρ) και η Μαρία Ναυπλιώτου
που έπαιξε με τα όρια της τσαλακωμένης αστής. Σπαρακτική η Θέμις Μπαζάκα
(Σεσίλ), ωραία φιγούρα ο Κοτανίδης αλλά και τα νέα παιδιά.
Μόνο που το κείμενο ήθελε συντόμευση, η αργή επαναλαμβανόμενη κυκλική
αφήγηση εξοντώνει το θεατή που βουλιάζει, χάνοντας την εγρήγορσή του.
Και επειγόντως να επανέλθει το διάλειμμα στις θεατρικές παραστάσεις.
ΜΟΣΧΟΧΩΡΙΤΟΥ ΟΛΓΑ