«ΚΥΚΛΩΠΑΣ» του Ευρυπίδη, σε Μετάφραση – Σκηνοθεσία (και δραματουργική
επεξεργασία σε συνεργασία με τον Σωτήρη Χαβιάρα)
Βασίλη Παπαβασιλείου .
Αμφίθυμη παρακολούθησα τον Ευρυπίδειο «Κύκλωπα» όπως τον συνέλαβε ο ευφυής
νους του Βασίλη Παπαβασιλείου.
Ως γνωστόν αυτό το σατυρικό δράμα μικρής διάρκειας είναι από τα ελάχιστα
σωζόμενα και γνωστά. Δεν γνωρίζουμε ποια τραγική τριλογία συνόδευε,
γνωρίζουμε όμως ότι αποτελεί την «ούγια» της τραγωδίας. Το «πίσω μέρος του
υφάσματος» ήτοι την άλλη όψη του ίδιου προϊόντος. Μια «παίζουσα τραγωδία».
Αντλώντας ο Ευρυπίδης από τον Ομηρικό «Κύκλωπα», τον μονόφθαλμο Πολύφημο
που ζει σε μια σπηλιά στην Αίτνα, ακολουθούμενος από τον Σειληνό και τους
Σάτυρους που ξέμειναν κι αυτοί εκεί υπηρετώντας τον, βγάζει τα δρώμενα από
τη σπηλιά στη φύση και διηγείται το κόλπο του πολυμήχανου Οδυσσέα,
προκειμένου να τον τυφλώσει και να σώσει τον εαυτόν του και τους
εναπομείναντες συντρόφους του καθώς και τους αιχμάλωτους σάτυρους από τις
αιμοβόρες ορέξεις του, αποθεώνοντας για άλλη μια φορά τον Βάκχο τον θεό του
κρασιού.
Ο Παπαβασιλείου προσέφυγε στο «θέατρο εν θεάτρω» και πρόσθεσε μία εισαγωγή
σύμφωνα με την οποία κάποιοι σημερινοί πτωχευμένοι μικρέμποροι
(παλαιοπώλες) του Μοναστηρακίου, δέχονται την πρόταση του (Οδυσσέα)
Μπερμπάντη, ενός πανέξυπνου (πολύτροπου) σημερινού κάπηλου, να κερδίσουν τα
προς το ζην παίζοντας θέατρο και συγκεκριμένα τον «Κύκλωπα» πριν το
χειρόγραφό του , πωληθεί κι αυτό σε τρίτους.
Με αυτό το εύρημα ο Παπαβασιλείου κάνει νύξεις για την σημερινή οικονομική
κρίση και τους αρπακτικούς σαρκοβόρους πρωταγωνιστές της.
Είδαμε λοιπόν έναν απολαυστικό Νίκο Καραθάνο εν είδει Τζόνι Ντεπ στους
Πειρατές της Καραϊβικής να παίζει τον Οδυσσέα ως Τζακ Σπάροου, να
συνδιαλέγεται μ’ έναν γεροξεκούτη Σειληνό – τον Νίκο Χατζόπουλο κι έναν
περίεργα συμπαθητικό Κύκλωπα- Δημήτρη Πιατά που κανιβάλιζε γλύφοντας τα
χείλη του, συνοδεία ενός άδοντος χορού (μουσική Δημήτρη Καμαρωτού) των
σατύρων.
Όμως παρόλες τις καλές στιγμές και την τρέλα των πρωταγωνιστών, δεν
δικαιολογήθηκε αισθητικά η μείξη ενός σύγχρονου κειμένου με το αρχαίο. Σαν
να υπερφορτωθήκαμε «ποιητική αδεία», άνευ λόγου.
ΜΟΣΧΟΧΩΡΙΤΟΥ ΟΛΓΑ