«ΜΑΝΑ ΜΗΤΕΡΑ ΜΑΜΑ» του Γ. Διαλεγμένου, σε Σκηνοθεσία Σωτήρη Χατζάκη, στο
θέατρο Βεάκη
Το έργο άμα τη εμφανίσει του πριν από 20 συναπτά έτη, χαιρετίσθηκε θερμά
από το σύνολο της κριτικής, εφόσον σ’ αυτό συνοψιζόταν το νεοελληνικό ήθος
της μεταπολίτευσης, με έναν τρόπο όμως που ξεπερνούσε την ηθογραφία και
έκλεινε το μάτι στον ψυχογραφικό λαϊκό ρεαλισμό, τόσο που να θεωρηθεί πως ο
συγγραφέας πλησίαζε μια τσεχωφική ανάγνωση της ελληνικής κοινωνικής
τοιχογραφίας, κυρίως εκείνων των στρωμάτων που χαρακτηρίζαμε ως
μικροαστικά.
Το ξάφνιασμα έγγειτο περισσότερο στην θεατρική καταγραφή μιας γλώσσας που
συμπληρώνεται ως έκφραση από τη χειρονομία, τις σιωπές, το μη σαφές και
ολοκληρωμένο, μια γλώσσα κατακερματισμένη, αντίστοιχη με τον
κατακερματισμένο ψυχικό χώρο των ηρώων.
Αλλωστε ο συγγραφέας συνέχισε σε όλα τα επόμενα έργα του να χρησιμοποιεί τη
«γλώσσα» ως κύριο ιδεολογικό όχημα και ως «φέροντα οργανισμό» της
θεατρικότητάς του.
Το ενδιαφέρον όμως είναι πως σήμερα, μετά από 20 χρόνια, παρά το ότι οι
συνθήκες της μεταπολίτευσης έχουν αλλάξει , το ίδιο και οι φαινομενικοί
γλωσσικοί κώδικες επικοινωνίας, το έργο διατηρεί τη ζωντάνια και τη
διεισδυτικότητά του, πέρα από την προφανή νοσταλγία των θεατρικών τύπων του
«Μεμά» και του «Σωτηράκη», κατ’ εξοχήν εκπροσώπων των παιδιών της πρώτης
μεταπολιτευτικής αντιπαροχής και της αρπαχτής, των κολλητών και των
«Αμερικάνικων Βάσεων».
Σε πρώτη ανάγνωση είναι που σήμερα βιώνουμε την εξέλιξη εκείνης της γενιάς
που με πλάτη εκείνες τις αντιπαροχές μεταπήδησε στη μεσαία τάξη των
σύγχρονων δανειολειπτών.
Μα πάνω απ’ όλα είναι η ανυπέρβλητη φιγούρα της «μάνας» που δημιούργησε και
αντέχει έως σήμερα, οικείας και ανοίκειας μαζί, που πηγαίνει το μύθο σε
άλλα χωράφια , εκείνον που μας συνδέει με το τραγικό, με τη μάνα τροφό και
παιδοκτόνο μαζί.
Ο Χατζάκης, οδήγησε όλο το θίασο στο πεδίο της τραγικομωδίας, με όπλο την
καταλυτική φιγούρα της μάνας της Ντίνας Κώνστα. Κυρίως γιατί δεν έπεσε
ούτε λεπτό στην παγίδα είτε της γραφικότητας είτε της καρικατούρας. Ο
Γιώργος Νινιός ευαίσθητος Μεμάς σε πλήρη συντονισμό με την Ντ. Κώνστα, ενώ
ο Πάνος Σκουρολιάκος παίζει ίσως πολύ με τη λαϊκή μαγκιά του Σωτηράκη. Η
Ελισσάβετ Μουτάφη ερμηνεύει μια ενοχική Βαρβάρα και η Βάσω Γουλιελμάκη μια
Μπέμπα έξοχα απελπισμένη .