«ΠΛΑΤΕΙΑ ΗΡΩΩΝ» του Τόμας Μπέρνχαρτ σε Μετάφραση της Ερις Κύργια και
Σκηνοθεσία Δημήτρη Καρατζά στο Θέατρο της Οδού Κυκλάδων
Τρεις μήνες μετά το επεισοδιακό ανέβασμα του έργου το Νοέμβριο του 1988 στο
ιστορικό Μπούργκτεατερ της Βιέννης, όπου το κοινό διχάστηκε, προκλήθηκε
πολιτική κρίση και αφιονισμένοι αυστριακοί νεοφασίστες πέταγαν κοπριά στα
σκαλιά του θεάτρου, ο συγγραφέας της «Πλατείας Ηρώων» πεθαίνει
ικανοποιημένος που λίγο πριν είχε εξαπολύσει ένα τεράστιο «Κατηγορώ»
εναντίον τους.
Είχε καταγγείλει τη συμπαιγνία των αστών με τους ναζί της χώρας του της
Αυστρίας. Είχε ξεσκεπάσει με τον πιο άμεσο τρόπο το δήθεν δημοκρατικό
προσωπείο μιας κοινωνίας που 50 χρόνια πριν είχε ζητωκραυγάσει την
προσάρτηση της Αυστρίας στο Γερμανικό Γ’ Ράιχ.
Το έργο ξεκινά μετά την αυτοκτονία του καθηγητή Γιόζεφ Σούστερ που πηδάει
από το μπαλκόνι του σ’ αυτήν ακριβώς την πλατεία.
Ολο το έργο είναι ένα μετά…
Οι ήρωες είναι οπαδοί της μνήμης. Αρνούνται να συγκαλύψουν το ναζιστικό
τραύμα. Ισως γι αυτό αυτοκτόνησε ο καθηγητής. Γι αυτό άλλωστε και η γυναίκα
του, μην αντέχοντας τα φαντάσματα και τις ιαχές να βυθίζεται στην παράνοια,
μέχρι το τέλος της.
Ο Μπέρνχαρτ προειδοποιεί το 1988 γι αυτό που εμείς ζούμε σήμερα. Εργο-
λιβελλογράφημα για το τέλος του «ευρωπαϊκού πολιτισμού», προκαλεί το κοινό
να καθρεφτισθεί στα λόγια του.
Οι ρόλοι δεν είναι τίποτε άλλο παρά όψεις του συγγραφέα, παράλληλοι
μονόλογοι – νεκρολογίες.
Ο Καρατζάς δόμησε αυστηρά γεωμετρικά την παράστασή του με μια εσωτερική
ένταση που ζητούσε εκτόνωση, γύρω από μια τρύπα-ρωγμή του πατώματος που
συμβολίζει το ίχνος του νεκρού, ή τη μαύρη τρύπα που καιροφυλαχτεί να μας
καταπιεί όλους, καθρέφτες που αντανακλούν την παρουσία των θεατών, λευκό
σκληρό φως (Κλειώ Μπομπότη) και μουσική δυσοίωνη ως βόμβο (σαν της ιστορίας
που επιστρέφει με θόρυβο).
Η Καριοφυλλιά Καραμπέτη, έδειξε και πάλι τη μεγάλη ερμηνευτική της γκάμα
στο ρόλο της οικονόμου, σκιαγραφώντας τον εκλιπόντα μέσα από την εμμονική
τελετουργική επανάληψη λόγων και κινήσεων, ενώ ο Χρήστος Στέριογλου
εμφανίστηκε στο ρόλο του Ρόμπερτ να σπάει το τελετουργικό, χρησιμοποιώντας
όλο το σαρκαστικό και χολερικό χιούμορ του συγγραφέα για να μην αφήσει
καμία ανάσα επανάκαμψης.
ΜΟΣΧΟΧΩΡΙΤΟΥ ΟΛΓΑ