ΧΑΟΥΑΡΝΤ ΜΠΑΡΚΕΡ «ΤΟ ΥΣΤΑΤΟ ΣΗΜΕΡΑ», σε Μετάφραση Τζένης Μαστοράκη και
Σκηνοθεσία Λευτέρη Βογιατζη στο θέατρο της «Οδού Κυκλάδων»
«Αφού καμία μορφή τέχνης δεν μπορεί ν’ αλλάξει τον κόσμο, η τέχνη που
ταιριάζει περισσότερο σ’ έναν πολιτισμό στο χείλος του αφανισμού είναι
εκείνη που ενεργοποιεί την οδύνη». Αυτή είναι η βασική φιλοσοφία του
Βρεττανού θεατρικού συγγραφέα που εκνευρίζει με τις αντισυμβατικές του
απόψεις κοινό, εξουσία και κριτικούς.
Θεωρία του (αν και αρνείται τις θεωρίες), «το θέατρο της καταστροφής», ένα
αντικαταναλωτικό αγαθό που έχει στόχο να ερεθίσει τη συνείδηση του θεατή.
Παρότι όμως απογοητευμένος από τις κοσμοθεωρίες, δεν αποφεύγει ο ίδιος στην
ουσία να αφηγείται το παρόν του κόσμου ολοκληρωτικά, σ’ ένα πλαίσιο που θα
ονομάζαμε «εσχατολογικό». Αντίστοιχό του συγγραφέα θα τολμούσα να θεωρίσω
το δικό μας Δημήτρη Δημητριάδη.
«Οδύνη» λοιπόν και «καταστροφή» είναι η κόκκινη γραμμή που διαπερνά και «Το
Υστατο Σήμερα». Με υλικό την ιστορία της καταστροφής των Αθηναίων στη
Σικελική εκστρατεία, όπως την αφηγείται ο Θουκυδίδης και χρησιμοποιώντας
αριστοτεχνικά το μύθο του αγγελιοφόρου που έφερε την κακιά είδηση στους
Αθηναίους, διηγούμενος τις φήμες σ’ ένα κουρείο του Πειραιά, φτιάχνει τον
δικό του αγγελιοφόρο των συμφορών να επικοινωνεί με έναν κουρέα μέσω του
καθρέφτη και να παρακολουθεί την επενέργεια των κακών ειδήσεων πάνω του.
Αλλά όχι μόνον αυτό. Σε μία αλλαγή ρόλων ο κουρέας θα αναλάβει την αφήγηση
με κάθε λεπτομέρεια των επερχόμενων συμφορών. Ο κόσμος λοιπόν θα
καταστραφεί και η οδύνη της τραγωδίας μαζί με την επίγνωση που δημιουργεί
αποτελεί την μόνη κάθαρση.
Και όλα αυτά σε μια μείξη ποιητικής και επιτηδευμένης γλώσσας, ένα θεατρικό
ντουέτο που επικοινωνεί σαν ένα χορευτικό ζευγάρι, σε απόλυτο συντονισμό
και εσωτερικό ρυθμό.
Αυτό το κείμενο σκηνοθέτησε ο Λευτέρης Βογιατζής που ερμηνεύει και τον
Δνείστερ (τον αγγελιοφόρο), με τη γνωστή του εκπληκτική μανιέρα, που
ζωγραφίζει άμα τη εμφανίσει, το εσωτερικό του ρόλου, πριν καν ανοίξει το
στόμα του. Με παρτεναίρ τον Δημήτρη Ημελλο (κουρέα) που κινείται
ερμηνευτικά στην κόψη του ξυραφιού του και δεν κόβεται.
Όμως θεωρώ το σκηνικό της Ελένης Μανωλοπούλου το μεγάλο πρωταγωνιστή. Γι
αυτό, καθώς και για τη σκηνή όπου ο κουρέας καταστρέφει το εσωτερικό του
μαγαζιού του και χιλιάδες γυάλινα θραύσματα σαν να κονιορτοποιούν την
συνείδησή του, αξίζει να δει κανείς την παράσταση.
ΜΟΣΧΟΧΩΡΙΤΟΥ ΟΛΓΑ