ÈÅÁÔÑÏ “ÐÁÑÊ”
“ÓÊÇÍÅÓ ÔÏÕ ÄÑÏÌÏÕ” ôïõ ÅËÌÅÑ ÑÁÚÓ
ÔÁÕÔÏÔÇÔÁ ÔÇÓ ÐÁÑÁÓÔÁÓÇÓ
ÁÐÏÄÏÓÇ – ÓÊÇÍÏÈÅÓÉÁ: ÓÔÁÌÁÔÇÓ ÖÁÓÏÕËÇÓ
ÓÊÇÍÉÊÁ – ÊÏÓÔÏÕÌÉÁ: ÃÉÙÑÃÏÓ ÁÓÇÌÁÊÏÐÏÕËÏÓ
ÌÏÕÓÉÊÇ ÅÐÉÌÅËÅÉÁ: ÉÁÊÙÂÏÓ ÄÑÏÓÏÓ
ÐÁÉÆÏÕÍ: ÅÑÓÇ ÌÁËÉÊÅÍÆÏÕ, ÓÌÁÑÁÃÄÁ ÓÌÕÑÍÁÉÏÕ, ÃÅÑÁÓÉÌÏÓ
ÓÊÉÁÄÁÑÅÓÇÓ, ÐÁÕËÏÓ ÏÑÊÏÐÏÕËÏÓ, ÌÁÑÉÍÁ ØÁËÔÇ, ÄÇÌÏÓÈÅÍÇÓ
ÐÁÐÁÄÏÐÏÕËÏÓ, ÌÁÑÉ ÊÙÓÔÁÍÔÁÑÏÕ, êáé
Ö. ÌðáîåâÜíç, Z. Óåâáóôéáíïý, Ã. ÐïëéôÜêçò, ×ñ.
Ðáðáìß÷ïõ, Â. Óôáõñïðïýëïõ, Ê. Êïõôóßïõ, Ã. ÓêáñÜãêáò, Ë.
Áñ÷ïíôÞ, Óô. ÍÝíåò, ÁóôÝñéïò ÃåñÜíçò, Å. ÓôõëÜíôåñ, Óô. ÍôáïõóáíÜêçò,
Ã. Ìðßìçò, ×ñ. ÓéìáñäÜíçò, Ê. Ìðåñéêüðïõëïò, Ã.
ÁóðåôÜêçò, Ê. Êïõôóßïõ, Ì. ÄçìçôñéÜäïõ, ËáÝñôçò
Ìáëêüôóçò, Ä. Ìáõñüðïõëïò, Å. ÓôÜìïõ, È. ÌáñóÝëïõ, Ìáñßá
ÂáóéëÜôïõ, Ä. ÂáóéëÜôïò, Í. ÆéÜãêïò, Â. ÃïõëéåëìÜêç, Áë. ÆïñìðÜò, Ì.
Ðßíôæçò, Ä.Ìðéêçñüðïõëïò, Áóô. ÃåñÜíçò, Ð. Óôáèáêüðïõëïò
Ï Åëìåñ ÑÜéò áíÞêåé óå êåßíç ôç ãåíéÜ ôùí ÁìåñéêÜíùí èåáôñéêþí óõããñáöÝùí
ôçò ðåñéüäïõ 1920-1930, ðïõ ðåñéëáìâÜíåé ïíüìáôá üðùò ï ÅõãÝíéïò Ï’ Íçë, ï
Èüñôïí ÏõÜéëíôåñ, ï Ôæþñôæ Áìðïô êëð. Ïíüìáôá ðïõ ðëÝïí èåùñïýíôáé
êëáóóéêÜ.
Ç éäéïìïñößá ôïõ Ýãêåéôáé óôï üôé, óôçí ðïñåßá ôïõ áðü ôï 1914 ðïõ ãñÜöåé
ôç “Äßêç”, ìÝ÷ñé ôï 1958 ðïõ ôåëåéþíåé ôçí èåáôñéêÞ ôïõëÜ÷éóôïí óõããñáöéêÞ
ôïõ ðïñåßá, äïêßìáóå êÜèå èåáôñéêÞ ìïñöÞ. Áðü ôï êéíçìáôïãñáöéêü ìåëüäñáìá,
ôïí åîðñåóéïíéóìü, ôï ñåáëéóìü, ôï äñÜìá ÷áñáêôÞñùí, ôçí øõ÷áíáëõôéêÞ
êùìùäßá.
Åßíáé Ýíáò áðü ôïõò ïõìáíéóôÝò èåáôñéêïýò óõããñáöåßò ðïõ äåí Ýìåéíå
áóõãêßíçôïò áðü ôéò óïóéáëéóôéêÝò éäÝåò ôùí äéáíïïõìÝíùí ôçò åðï÷Þò ôïõ.
Çôáí áð’ áõôïýò ðïõ áíôéôÜ÷ôçêáí óôïí Ìáêáñèéóìü, ðáñ’ üôé ôåëéêÜ
áðïãïçôåýôçêå áðü ôï Ìáñîéóìü. Ó’ üëá ôïõ ôá Ýñãá äéáêñßíåôáé åêôüò áðü ôçí
Ýíôïíç èåáôñéêüôçôá, ôï äçìïêñáôéêü ðíåýìá, ç áëëçëåããýç ôïõ óôïí áíèñþðéíï
ðüíï.
“Ïé ÓêçíÝò Äñüìïõ” ãñáììÝíåò ôï 1928 ðáñáìïíÝò ôïõ ìåãÜëïõ ïéêïíïìéêïý
êñá÷, Ý÷ïõí ùò èÝìá ôïõò åêåßíïõò ôïõò Áìåñéêáíïýò ðïëßôåò ðïõ æïõí óôç
óêïôåéíÞ ðëåõñÜ ôïõ öåããáñéïý.
Áíèñùðïé åíôåëþò äéáöïñåôéêþí åèíïôÞôùí, äéáìÝíïõí óå ìéá åñãáôéêÞ
ðïëõêáôïéêßá óôç óêéÜ ôïõ ÁìåñéêÜíéêïõ ïíåßñïõ.
Ôé ìðïñåß íá ïìïãåíïðïéÞóåé üëïõò áõôïýò ôïõò äéáöïñåôéêïýò áíèñþðïõò ; Íá
ôï åñþôçìá ðïõ èÝôåé ôï Ýñãï.
Ôï åíäéáöÝñïí óôïé÷åßï ôïõ åßíáé ðùò ï ÑÜéò äåí ìáò ðáñïõóéÜæåé áíèñþðïõò
ìå ôáîéêÝò äéáöïñÝò ìåôáîý ôïõò (ïé ðáñåìâïëÝò ôïõ ðëïýóéïõ ìåóßôç Þ ôùí
íôáíôÜäùí, áðïôåëïýí ðéíåëëéÝò ãéá íá åíéó÷ýóåé ôçí åéêüíá ôùí âáóéêþí ôïõ
çñþùí), ïõóéáóôéêÜ üëïé ôïõò áíÞêïõí óôçí ßäéá ôÜîç.
Ïé äéáöïñÝò ôïõò Ýãêåéôáé óôç äéáöïñåôéêÞ öéëïóïößá ôïõ êáèåíüò, óôç
äéáöïñåôéêÞ óôÜóç æùÞò. Åßíáé êáôÜ âÜèïò éäåïëïãéêÝò.
Ôï Ýñãï åßíáé Ýíá ñåáëéóôéêü äñÜìá, ðïõ åìðåñéÝ÷åé ìéá ìåëïäñáìáôéêÞ
éóôïñßá êáé ìéá ñïìáíôéêÞ êïìåíôß. Ç áîßá ôïõ üìùò Ýãêåéôáé êõñßùò óôéò
ôñõöåñÝò ëåðôïìÝñåéåò áíáðáñÜóôáóçò ôçò êáèçìåñéíüôçôáò áõôþí ôùí áíèñþðùí.
Ôçò çèïãñÜöçóÞò ôïõò. Äåí åßíáé äýóêïëï íá âñåé êáíåßò ôéò áíáëïãßåò ôïõ
Ýñãïõ áõôïý ìå ôç äéêéÜ ìáò “ÁõëÞ ôùí ÈáõìÜôùí” ôïõ É. ÊáìðáíÝëëç.
Ìéá áìåñéêÜíéêç ðïëõêáôïéêßá ôïõ 1920 áíôéóôïé÷åß áðüëõôá óå ìéá åëëçíéêÞ
“áõëÞ” ôïõ 1950. Åßíáé ìüíï æÞôçìá ìåãåèþí. Äåí ìðïñåß åðßóçò êáíåßò íá ìçí
äéáâëÝøåé üôé ôï ðñüâëçìá ôçò “ïìïãåíïðïßçóçò” ôçò äéáöïñåôéêÞò åèíéêÞò,
èñçóêåõôéêÞò, êëð ðñïÝëåõóçò ôùí çñþùí ôïõ ÑÜéò, ðïõ äåí õðÜñ÷åé óôçí
“åèíéêÜ ïìïãåíÞ” áõëÞ ôïõ ÊáìðáíÝëëç, óÞìåñá áðïêôÜ óôçí ÅëëÜäá ìéá
ðåñßåñãç åðéêáéñéêüôçôá, ðïõ áíáæçôåß ôï “èåáôñéêü ôçò áíôÜëëáãìá”.
Ôï Ýñãï óôçí ÅëëÜäá äåí åßíáé ðïëõðáéãìÝíï, ßóùò ëüãù ôçò ðïëõðñüóùðçò
äéáíïìÞò ðïõ áðáéôåß.
Ôï Ýêáíå ãíùóôü ï Ê. Ìïõóïýñçò ôïí Ïêôþâñç ôïõ 1957 üôáí ôï áíÝâáóå óôï
èÝáôñü ôïõ ìå ìéá ëáìðñÞ äéáíïìÞ (Óô. Îåíßäçò, Ôæ. ÃáñìðÞ, Ôæ. ÑïõóóÝá,
Äéïíýóçò Ðáðáãéáííüðïõëïò, Ã. Ìïó÷ßäçò, Á. ÂáëÜêïõ êëð).Áí êñßíïõìå äå áðü
ôéò êñéôéêÝò ôçò åðï÷Þò ç ðáñÜóôáóç ðñÝðåé íá óçìåßùóå ìåãÜëç åðéôõ÷ßá.
Ïìùò êáé ç ìåôÜ áðü 40 ÷ñüíéá äåýôåñç ðáñïõóßáóÞ ôïõ óôï êïéíü, óôï èÝáôñï
ÐÁÑÊ, åõôý÷çóå óôá ÷Ýñéá ôïõ Óô. ÖáóïõëÞ.
Ï ÖáóïõëÞò äéáèÝôåé åêôüò ôùí Üëëùí ðñïóüíôùí ôïõ ( ãíþóç ôïõ èåáôñéêïý
÷ñüíïõ, åìðåéñßá óôï íá êéíåß ðïëëÜ ðñüóùðá åðß óêçíÞò, íá äçìéïõñãåß
åíéáßï åñìçíåõôéêü ýöïò êëð), åêåßíç ôçí ôñõöåñÞ ìáôéÜ êáé ôï óåâáóìü óô’
áíèñþðéíá , ðïõ ìáò áíáãêÜæåé êáé ìáò íá âëÝðïõìå ðßóù áðü ôçí ôõðïëïãßá
ôùí çñþùí. Êáé áõôü ôï óôïé÷åßï äåí åßíáé èÝìá ôå÷íéêÞò.
Óôï ÖáóïõëÞ óçìáóßá ðáßñíïõí ïé ëåðôïìÝñåéåò, ïé êéíÞóåéò, ôá âëÝììáôá, ïé
óéùðÝò, êáé ü÷é ôüóï ç äñáìáôéêÞ åîÝëéîç áõôÞ êáè’ åáõôÞ. Óå áíáãêÜæåé Ýôóé
óå ìéá “äåýôåñç óêÝøç” ðÜíù óôá äñþìåíá.
Ì’ áõôüí ôïí ôñüðï óôï óõãêåêñéìÝíï Ýñãï áðïöåý÷èçêå ç öïëêëïñéêÞ
çèïãñÜöçóç, ðáñüôé öáéíïìåíéêÜ äåí áöáéñÝèçêå ç ðáôßíá ôïõ ÷ñüíïõ áðü ôï
Ýñãï.
Ç áðüäïóÞ ôïõ äå óôá åëëçíéêÜ, äéáèÝôåé üëï ôï ÷éïýìïñ êáé ôç ãíùóôÞ
óðéñôÜäá ôïõ.
Ôï Ýñãï óõíïëéêÜ åõôý÷çóå êáé óôç äéáíïìÞ.
Ç Åñóç ÌáëéêÝíæïõ óôçí Åììá Ôæüïõíò ìáò Ýäùóå êÜôé ðáñáðÜíù áðü ìéá
êïõôóïìðüëá ôçò ãåéôïíéÜò, Þ ôçò ðïëõêáôïéêßáò. Ìáò Ýäùóå ìéá óõãêåêñéìÝíç
íïïôñïðßá óêÝøçò, öôù÷Þò êáé ìéêñüøõ÷çò.
Ï Ð. Ïñêüðïõëïò ðëÜèåé ìéá ðåéóôéêÞ öéãïýñá ôïõ éäåïëüãïõ ÁâñáÜì ÊÜðëáí.
Ç Óì. Óìõñíáßïõ óôçí Åìá Ìüñáí, áðïäßäåé üëç ôçí áðåëðéóìÝíç ôñõöåñÜäá ôçò
áðïãïçôåõìÝíçò ãõíáßêáò ðïõ áñíåßôáé íá åãêëùâéóôåß ó’ Ýíáí óõìâáôéêü ñüëï.
Ï Ã. ÓêéáäáñÝóçò, “âáñáßíåé” ôïí Öñáíê Ìüñáí áðü ôçí áñ÷Þ, ìåôáöÝñïíôÜò ìáò
ôçí áðåéëÞ ìéáò åðéêåßìåíçò êáôáóôñïöÞò.
Ç Ìáñßíá ØÜëôç ðñïóåããßæåé ôçí Óßñëåû ÊÜðëáí ìå øõ÷ïëïãéêÞ óõíÝðåéá,
åíþ ï Ä. Ðáðáäüðïõëïò åßíáé óõãêéíçôéêüò óôï Óáì ÊÜðëáí.
ÔÝëïò, ç Ìáñß ÊùíóôáíôÜôïõ âãÜæåé ëßãï åðßðåäá ôç Ñüæá Ìüñáí, óôçñéæüìåíç
ðåñéóóüôåñï óôç öõóéïãíùìéêÞ åããýôçôÜ ôçò ìå ôçí çñùßäá.
Ç ðñüóïøç ôçò ðïëõêáôïéêßáò ðïõ Ýóôçóå ï Ã. Áóçìáêüðïõëïò óôç óêçíÞ ôïõ
Ðáñê, ëåéôïõñãéêÞ êáé åíôõðùóéáêÞ, âñßóêåôáé ðïëý êïíôÜ óôç óêçíïãñáößá
ôïõ Jo Mielziner êáôÜ ôï ðñþôï áíÝâáóìá ôïõ Ýñãïõ óôç Í. Õüñêç.