“Το Κουρδιστό Πορτοκάλι» του Anthony Burgess σε Διασκευή και Σκηνοθεσία
Γεωργίας Γεωργαντοπούλου και Νικόλα Μαραγκόπουλου στο θέατρο ΑΡΤΙ από τη
mikriskini
Όταν στο τέλος της δεκαετίας του 1970, έφηβη με όλες τις μεταπολιτευτικές
ευαισθησίες και κυρίως την ακόρεστη όρεξη για αντισυμβατικό κινηματογράφο
και θέατρο, παρακολούθησα την ομώνυμη ταινία του Στάνλεϋ Κιούμπρικ,
σοκαρίστηκα τόσο που οι εικόνες της βίας που περιείχε έμειναν χαραγμένες
για πάντα μέσα μου. Θεώρησα όμως ότι αυτή η άλλογη βία, η χωρίς αιτία, η
χωρίς κοινωνική αναφορά, αυτές οι νεανικές συμμορίες που προέρχονταν από
τον κόσμο των ναρκωτικών, της πλήξης, των βίαιων ενστίκτων και του
διαταραγμένου εσωτερικού κόσμου, δεν μας αφορούσε άμεσα, φωτογράφιζαν απλώς
τη βαθύτατη κρίση των μητροπόλεων του καπιταλισμού.
Το περιεχόμενο του έργου δρα σαρωτικά, η βία των συμμοριών δένει αξεδιάλυτα
με τη βία του κράτους και του σωφρονιστικού συστήματος, θέτοντας ερωτήματα
για τα ίδια τα κριτήρια του Καλού και του Κακού, την προάσπιση πάσει θυσία
του αγαθού της ελευθερίας έκφρασης και βούλησης. Φτάνοντας δε το θέμα στα
άκρα, διερωτάται κανείς: Μπορεί η βία να αντιμετωπισθεί χωρίς να γεννήσει
χειρότερες μορφές και μάλιστα κρατικής βίας;
Δυστυχώς λοιπόν, το έργο αυτό που γεννήθηκε αρχικά ως μυθιστόρημα, έγινε
ταινία το 1971 και θεατρικό έργο από τον ίδιο το σκηνοθέτη, παραμένει στις
μέρες μας δραματικά επίκαιρο.
Υπ αυτήν την έννοια η ομάδα της «μικρής σκηνής» βούτηξε στα βαθιά με ένα
έργο επικίνδυνα απαιτητικό και έδειξε να ξέρει να κολυμπά. Συνεχίζοντας και
βαθαίνοντας την αισθητική της, είδε το έργο ως μια σκληρή «εξπρεσιονιστική
χορογραφία» με γκροτέσκα και σουρεαλιστική διάθεση.
Σε αντίστιξη με τη σκληρότητα και την ένταση του λόγου και της βίας του
σώματος, η μουσική και τα τραγούδια των Κώστα Κοντοβά και Γρηγόρη Κλιούμη
από τα Υπόγεια Ρεύματα, που δημιούργησαν ειδικά για την παράσταση,
στοχεύουν περισσότερο στην κινητοποίηση της σκέψης και την ισορροπία του
συναισθήματος, παρά στη συμβολή στην σκηνική ένταση, ξαφνιάζοντάς μας
ευχάριστα.
Οι ηθοποιοί Νίκος Αναστασόπουλος, Αννα Βασιλείου, Γεωργία Γεωργαντοπούλου,
Ν. Μαραγκόπουλος, Νίκος Παντελίδης, Αργύρης Σαζακλής και ο Γιάννης
Κοτσαρίνης στο βιντεοσκοπημένο ρόλο του κ. Υπουργού, υπό την καθοδήγηση
εκτός των σκηνοθετών και της Εριφύλης Στεφανίδου που επιμελήθηκε την
σωματική προετοιμασία και κίνηση, εκτέλεσαν μέχρι κεραίας τη χορογραφία
μέσα σε ένα άσπρο, ξεφτυσμένο λιτό σκηνικό (Ηλίας Λόης) που θύμιζε
ψυχιατρείο ή χώρο επιστημονικής φαντασίας.